به ما بپیوندید

فعالان تک ایرانی در خطرند

10/05/2015

شهریور ماه امسال گروهی از فعالان تک بعد از ناپدید شدن «آرش زاد» از فضای مجازی و جستجو درباره او پی بردند که آرش بازداشت شده است. پس از آن اخبار موثقی از خانواده و دوستان او بازداشتش را از مردادماه امسال به تایید رساند. آرش زاد یکی از مشهورترین وبلاگ‌نویسان ایرانی است که در ترکیه زندگی می‌کرد. دستگیری او شوک بزرگی به فعالان تکی وارد کرد چرا که بیش‌تر کارهای زاد معطوف به امنیت دیجیتال و مسائل زنان بود و فاصله‌اش را با سیاست حفظ می‌کرد. اما این خبرها نمایان‌گر این است که اگر فردی چون آرش زاد بازداشت می‌شود، پس برای فعالانی که با هدف آزادی اینترنت و دموکراسی کار می‌کنند چندان موقعیت خوبی وجود ندارد.

آرش زاد در مقطعی بازداشت شد که تنش درباره سیاست‌های فضای مجازی و قانون‌گذاری در ایران بین مسئولین بالا گرفته بود. دولت حسن روحانی به دنبال آزادی بیش‌تر اینترنت بود و اعتراض و مقاومت بخش‌های تندرو و سپاه پاسداران که نزدیکی بیش‌تری با رهبر ایران دارند اثرگذار بود. براساس گزارشات اخیر اختیارات شورای فضای مجازی در حال افزایش است و برنامه نظارت سپاه پاسداران بر اینترنت تحت نام «عنکبوت» در حال شکل‌گیری است.

امین ثابتی از کارشناسان دنیای تکنولوژی می‌گوید که بازداشت آرش زاد «هشداری عیان از طرف سپاه‌ پاسداران» است. چرا که بعد از فراگیر شدن سرمایه‌گذاری خارجی در ایران، سپاه پاسداران شروع به تهدید کارآفرینان، بلاگر‌ها و فعالان تکی کرده است. به طوری که بعد از بازداشت آرش زاد دوستانش گره از معمای فرستادن ایمیل‌‌های فیشینگ از حساب کاربری او گشودند و ایمیل وی در دسترس مأمورین امنیتی قرار گرفته و دامی برای شکار دوستانش بوده است.

زاد به خاطر راه‌اندازی مجموعه‌ای از فعالیت‌های کارآفرینی بین سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۲ در ایران به شهرت رسید. او مسئول «وبلاگ‌اینا» که بیش‌تر روی مسائل تکی، فرهنگ دنیای مجازی در ایران و شرکت‌های تازه تاسیس تمرکز داشت کار می‌کرد. کار وی بیش‌تر در جهت بهتر ساختن استفاده از دنیای دیجیتال از سوی همگان بود. وی بعدا سایت‌های «زیگزاگ» و «کفشدوزک» را به راه انداخت. «کفشدوزک» از پروژه‌هایی بود که جایزه جوانان سازمان ملل به خاطر توجه به توانمندسازی زنان را نصیب خویش کرد. زاد یکی از اعضای مرکزی و داوطلب تیم ترجمه فارسی توییتر هم بوده است. او حتی در برنامه‌های تلویزیونی صدا و سیما شرکت داشته و پیش از بازداشت تلاش می‌کرد تا پروژه‌ای جدید با هدف آموزش سالمندان برای استفاده از تکنولوژی راه‌اندازی کند.

فعالیت‌های آرش زاد در فضای مجازی آشکار و علنی بود و موضوع بازداشت وی زنگ خطری است که فعالان این حوزه را تهدید می‌کند. بازداشت وی نخستین مورد از بازداشت فعالان تکی و بلاگرها نیست. در سال ۲۰۱۳ هشت فعا مجازی به نام گروه نارنجی با روشی مشابه و بدون پیشینه قبلی بازداشت شدند. همه این بازداشت‌ها گویای آن است که مسئولان از جمله سپاه پاسداران تهدیداتی علیه خویش احساس می‌کنند که معمولا بیش‌تر بلاگر‌ها از آن بی‌اطلاع هستند و حتی نشان می‌دهد نیروهای تندرو از سمت جامعه تکی احساس خطر می‌کنند. به طوری که روزنامه کیهان مقاله‌ای علیه پروژه‌های تازه تاسیس تکی نوشت با این مضمون که برنامه‌هایی که توسط غرب پشتیبانی مالی می‌شوند می‌توانند نیروی کار تحصیل کرده و کارآفرین ایرانی را بربایند. همه این موضوعات حاکی از آن است که کنترل بیش‌تری در این حوزه ایجاد خواهد شد. حتی به نظر می‌رسد با وجود توافق‌ هسته‌ای و امید پس از آن، آزادی مجازی و توسعه اقتصادی نتواند به این آسانی محقق شود.

تواناتک را در «تلگرام» دنبال کنید

 

Back to Top