این روزها استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی مثل چتجیپیتی، کلود و… به بخشی از زندگی روزمره بسیاری از ما تبدیل شده است. برای نوشتن یک ایمیل گرفته تا مشورتگرفتن برای یک تصمیم مهم، این ابزارها راحت و در دسترسند. اما همین راحتی گاهی باعث میشود بدون فکرکردن، اطلاعاتی را به این ابزارها بدهیم که بعدا پشیمان شویم.
نکتهای که باید همیشه در ذهن داشته باشیم این است: هر چیزی که در یک گفتوگو با هوش مصنوعی مینویسیم، جایی ذخیره میشود؛ ممکن است برای بهبود مدل استفاده شود، ممکن است روی سرورهای شرکت سازنده باقی بماند و در بدترین حالت ممکن است در نشت اطلاعاتی یا دسترسی غیرمجاز افشا شود. برای کسانی که در فضاهای پرخطر زندگی میکنند، مثل کاربران ایرانی که با سانسور و نظارت دولتی روبهرو هستند، این موضوع اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
اطلاعات هویتی و شناسایی
هرگز کد ملی، شماره شناسنامه، شماره پاسپورت یا هر مدرک شناسایی دیگری را وارد نکنید. اینها اطلاعاتی هستند که اگر افشا شود، میتوانند برای سرقت هویت یا حتی تهدید امنیتی مورد استفاده قرار بگیرند.
رمزهای عبور و اطلاعات ورود به حسابها
شاید عجیب به نظر برسد اما بعضی افراد برای عیبیابی مشکلات فنی، رمز عبور یا حتی کد یکبارمصرف خود را برای هوش مصنوعی میفرستند. این کار را هرگز نکنید. هیچ ابزار هوش مصنوعی به این اطلاعات نیاز ندارد و هیچ دلیلی برای بهاشتراکگذاری این اطلاعات وجود ندارد.
اطلاعات مالی
شماره کارت بانکی، شماره حساب، رمز دوم یا هر جزئیات مالی دیگر باید همیشه خصوصی بماند. حتی اگر قصدتان محاسبه یک بودجه یا بررسی یک صورتحساب باشد، میتوانید بخشهای حساس را حذف یا با اطلاعات فرضی جایگزین کنید.
اطلاعات پزشکی حساس
درباره سلامتی خود صحبتکردن با هوش مصنوعی میتواند مفید باشد، اما به یاد داشته باشید که جزئیات دقیق پزشکی، نتایج آزمایشها یا سوابق درمانی، اطلاعاتی هستند که در صورت افشا میتوانند به شکلهای مختلف علیه شما استفاده شوند. اگر لازم است چنین موضوعی را مطرح کنید، ترجیحا از ذکر جزئیات هویتی خودداری کنید.
موقعیت مکانی دقیق و برنامههای روزمره
آدرس دقیق منزل، محل کار، یا برنامهی روزانه رفتوآمد، اطلاعاتی است که نباید بیدلیل با یک ابزار آنلاین به اشتراک گذاشته شود. این نوع اطلاعات بهخصوص برای فعالان مدنی، روزنامهنگاران و کسانی که ممکن است هدف نظارت باشند میتواند خطرناک باشد.
اطلاعات محرمانه دیگران
گاهی وسوسه میشویم که برای گرفتن مشاوره، جزئیات زندگی یک دوست، همکار یا عضو خانواده را با هوش مصنوعی در میان بگذاریم. اما این اطلاعات متعلق به ما نیست که تصمیم بگیریم افشا شوند یا نه. همین اصل درباره اسناد محرمانه محل کار، قراردادها یا مکاتبات داخلی سازمان هم صدق میکند.
اطلاعاتی که هویت سیاسی یا مدنی شما را افشا میکند
برای کاربرانی که در کشورهایی مثل ایران با محدودیتهای اینترنتی و نظارت گسترده روبهرو هستند، این نکته اهمیت ویژهای دارد. جزئیاتی مثل شرکت در یک تجمع خاص، همکاری با یک سازمان مدنی، یا حتی نام واقعی افرادی که در فعالیتهای حساس نقش دارند، هرگز نباید در یک گفتوگوی آنلاین ثبت شود، حتی اگر آن گفتوگو با هدف مشورت گرفتن باشد.
یک قاعده ساده برای همیشه
پیش از نوشتن هر چیزی، این سوال را از خودتان بپرسید: اگر این متن روزی جایی درز پیدا کند، چه اتفاقی میافتد؟ اگر جواب این سوال نگرانکننده است، بهتر است آن اطلاعات را حذف کنید یا با نسخهای کلیتر و بدون جزئیات هویتی جایگزین کنید. هوش مصنوعی ابزاری قدرتمند برای کمک به کارهای روزمره است، اما جای امنی برای رازهای شخصی یا اطلاعات حساس نیست.