یکی از راه‌های محافظت از اطلاعات حساس، استفاده از ابزارهای رمزگذاری برای فایل‌ها و اسناد دیجیتالی است تا به این ترتیب از دسترسی غیرمجاز به این اطلاعات جلوگیری شود. این مسئله برای فعالانی که اسناد مهم و حساس خود را در دستگاه‌های کامپیوتر یا موبایل خود نگهداری می‌کنند، به عنوان یک ضرورت الزامی مطرح می‌شود. هیچ گاه مدارک و فایل‌های مهم را بدون رمزگذاری در دستگاه خود ذخیره نکنید. ابزارهای مختلفی برای رمزگذاری اطلاعات وجود دارند که عمده آن‌ها در ۲ رده تقسیم‌بندی می‌شوند.
در این ویدیو ببینید.
این ویدیو بخشی از جلسه چهارم دوره آموزشی «الفبای امنیت در کنشگری و اعتراضات» است که در آموزشکده توانا برگزار شده است.
۱- ابزارهای رمزنگاری متقارن
برای درک الگوریتم‌های رمزنگاری، مثال‌های ملموس بهترین ابزارها هستند. بنابراین فرض کنید فرستنده، پیام محرمانه خود را داخل یک جعبه می‌گذارد و در آن را با قفلی مخصوص می‌بندد که کلیدش را در اختیار دارد. گیرنده، یک نمونه مشابه همان کلید را در اختیار دارد که قبلا به هر روشی – مثلا حضوری – از فرستنده گرفته است. او با استفاده از کلید، جعبه را باز می‌کند و پیام را می‌خواند.
این روش رمزگذاری برای فایل‌های بزرگ و مدارک موجود در کامپیوتر شخصی و تلفن همراه، گزینه مناسبی است زیرا تنها شما هستید که می‌بایست پسورد را به خاطر بسپارید.
۲- ابزارهای رمزنگاری نامتقارن
الگوریتم رمزنگاری نامتقارن از یک جفت کلید استفاده می‌کند که یکی از آن‌ها کلید مخفی (secret key) است و یکی از آن‌ها عمومی است. این دو کلید از لحاظ ریاضی با یکدیگر در ارتباط هستند.
فرض کنید یک جعبه دو کلید دارد، با یک کلید می‌شود این جعبه را قفل کرد ولی نمی‌توانید جعبه را با همان کلید باز کنید! کلیدی که با آن جعبه را قفل می‌کنید در این روش، کلید عمومی است و در دسترس همگان است ولی برای بازکردن این جعبه نیاز به کلید دوم است که به آن secret key یا کلید مخفی می‌گوییم و تنها گیرنده، آن را در اختیار دارد. فرستنده، ابتدا از گیرنده می‌خواهد که کلید عمومی خود را برای او بفرستد سپس فرستنده پیام را در جعبه‌ای می‌گذارد و با همان کلید عمومی آن را قفل می‌کند. پس از ارسال پیام، در جعبه قفل‌شده، فقط گیرنده امکان بازکردن پیام را خواهد داشت، چون کلید مخصوص یا همان کلید مخفی را در اختیار دارد. حتی خود فرستنده هم پس از قفل‌کردن جعبه، دیگر امکان بازکردن آن را نخواهد داشت.
این نوع رمزگذاری برای ارسال اطلاعات بهترین انتخاب است، زیرا لازم نیست کلید مخفی را برای فرستنده ارسال کنیم. هکرها حتی با داشتن کلید عمومی هم قادر به بازکردن اطلاعات نخواهند بود. وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها بیش‌تر از روش نامتقارن برای رمزگذاری اطلاعات استفاده می‌کنند.
برای مثال مرورگر شما هنگام نصب، یک زوج کلید در دستگاه شما ساخته که منحصر به دستگاه شماست، هرگاه می‌خواهید به وب‌سایتی با قابلیت SSL مانند GMail متصل شوید، مرورگر شما کلید عمومی وب‌سایت Gmail را گرفته و کلید عمومی مرورگر را برای سرور gmail ارسال می‌کند، تمامی اطلاعات ارسالی از طرف شما به سرور Gmail با کلید عمومی Gmail رمزگذاری می‌شود و تمام اطلاعات شما در سرور Gmail با کلید عمومی مرورگر شما رمزگذاری می‌شود. لذا اگر اطلاعات ارسالی بین مرورگر و gmail شنود شود، باز هکر نمی‌تواند به آن اطلاعات دسترسی داشته باشد. زیرا کلید خصوصی شما یا سرور gmail را در اختیار ندارد.