یکی از مهم‌ترین روش‌های کسب اطلاعات نهادهای امنیتی از قدیم، شنود مستقیم مکالمات تلفن و موبایل و اس.ام.اس‌ها بود. اما با ورود دستگاه‌های هوشمند و با توجه به دسترسی کامل نهادهای امنیتی به زیرساخت‌های مخابراتی، می‌توان به‌صراحت گفت که هر فعال سیاسی صاحب دستگاه هوشمند، یک وسیله جاسوسی به همراه خودش دارد، که حتی اگر نهادهای امنیتی موفق نشوند به مکالمات آن‌ها دست پیدا کنند، به‌دست‌آوردن موقعیت مکانی او با یک دستگاه هوشمند روشن در دست‌اش، کار چند ثانیه است.
در همین زمینه، ۱۷ خرداد ۱۳۸۴، روزنامه «هم‌میهن» از ضبط و نگهداری مکالمات تلفن همراه و پیام کوتاه تا شش ماه توسط وزارت ارتباطات به دستور رییس قوه قضاییه خبر داده بود. بنابراین مهم‌ترین شیوه جمع‌آوری اطلاعات در حال حاضر شنود مخابراتی، و ردیابی موقعیت مکانی شخص دارای دستگاه هوشمند است.
در این ویدیو بیشتر ببینید.
این ویدیو بخشی از جلسه سوم دوره آموزشی «الفبای امنیت در کنشگری و اعتراضات» است که در آموزشکده توانا برگزار شده است.
تقریبا غیرممکن است که ما متوجه شنودهایی که از زیر ساخت مخابراتی صورت می‌گیرد، شویم. مکالمات مستقیم تلفن ثابت، موبایل و اس.ام.اس تا چندین ماه در سیستم مخابراتی ذخیره می‌شود و برای سیستم امنیتی در دسترس است.
یکی دیگر از رایج‌ترین انواع شنود، ردیابی مکانی مردم در تجمعات در اعتراضات از طریق بی.تی.اس.های (BTS) محلی است. حدودا از سال ۱۳۹۸، طرح ثبت تلفن‌های همراه با عنوان «جلوگیری از واردات دستگاه‌های تلفن هوشمند قاچاق» در ایران اجرا می‌شود. اما نکته مهم این‌جا ست که سیستم‌های امنیتی پشت این طرح هستند. به زبان ساده می‌توان گفت که ثبت دستگاه‌های هوشمند، یعنی ثبت‌کردن رسمی IMEI دستگاه با یک شماره تلفن در سامانه همتا.
برای درک بهتر این موضوع، باید توضیح دهیم که کد IMEI چیست؟ IMEI برای هر دستگاه هوشمندی به صورت اختصاصی ایجاد می‌شود و در واقع یک کد ۱۵عددی است. از این کد می‌توان به عنوان شناسه دستگاه هم یاد کرد. IMEI در واقع مخفف International Mobile Equipment Identity است و با توجه به اختصاصی‌بودن کد IMEI هر تلفن هوشمندی، بهترین راه برای ردیابی محصول و دسترسی به برخی از اطلاعات است.
پس از روشن‌کردن دستگاه هوشمند برای اولین مرتبه پس از خرید، دستگاه در سیستم مخابرات شناسایی می‌شود و پس از تشخیص دستگاه توسط سیستم، حدود یک ماه فرصت دارید تا برای ثبت دستگاه خود اقدام کنید. اگر در این مدت‌زمان، اصالت دستگاه خود را در سامانه همتا ثبت نکنید، امکان استفاده از سیم‌کارت برایتان نخواهد بود و نمی‌توانید هیچ تماسی بگیرید یا پیامی ارسال کنید
سیستم امنیتی با ثبت‌نام موبایل، به چه چیزهایی دسترسی دارد؟
با ثبت‌نام هر دستگاه موبایل به نام و شماره شما، تا زمانی که دستگاه تلفن‌تان روشن باشد، حتی اگر سیم‌کارت آن را خارج کنید، دستگاه‌های BTS داخل شهر می‌توانند شما را ردیابی مکانی کنند. به مفهوم دیگر اگر با موبایل روشن ثبت‌نام‌شده به نام خود، در هر کجای شهر قدم بزنید، توسط سیستم‌های مخابراتی و امنیتی قابل ردیابی هستید. پس فراموش نکنید که اگر می‌خواهید در تظاهرات، تجمع‌ها، تحصن‌ها و هر گونه گردهم‌آیی به صورت ناشناس شرکت کنید، لازم است که موبایل ثبت‌نام‌شده به نام خودتان، در حالت روشن در دست‌تان نباشد، اگر نه سیستم اطلاعاتی که به تمام اطلاعات BTSهای شرکت‌های مخابراتی دسترسی کامل دارد، می‌تواند موقعیت شما را در منطقه متوجه شود.
این تصویر، نمونه‌ای از ارسال اخطار به کسانی بود که در یک حرکت اعتراضی در منطقه ای در کرج گرد هم آمده بودند.