یاسر جلالی؛ از سخنگویان خامنه‌ای درباره فضای مجازی

طی یک ماه اخیر در بهمن ۱۳۹۹، بحث پیرامون «پهنای باند» و افزایش یا عدم افزایش آن در کشور بالا گرفته است. بسیاری از چهره‌های نزدیک به خامنه‌ای با افزایش پهنای باند مخالف هستند. پیش از این در تواناتک درباره مفهوم افزایش پهنای باند و چرایی نگرانی خامنه‌ای پیرامون آن نوشته شد که می‌توان آن را در این‌جا یافت.

یکی از چهره‌هایی که طی این مدت تلاش کرد در نقش مخالف افزایش پهنای باند - و به تبع آن - سهولت بیش‌تر دسترسی به داده‌ها و سرویس‌های اینترنتی جلوه کند و خود را به عنوان سخنگوی خامنه‌ای نشان دهد، فردی به نام «یاسر جلالی» بود. او اکنون دستیار ویژه رئیس سازمان تبلیغات اسلامی است.

یاسر جلالی در یادداشتی که در بهمن ۱۳۹۹ پیرامون این مسئله منتشر کرد از افزایش پهنای باند اینترنت عملا انتقاد کرد و دسترسی باکیفیت به محتوا را بی‌ارتباط با کمیت پهنای باند دانست و در مقام فردی که نگران اجرایی‌نشدن دستورات خامنه‌ای است، این‌گونه نوشت‌: «چهار سال بعد از ابلاغ "سند تبیین الزامات شبکه ملی اطلاعات"، تنها ۲۵ درصد از این شبکه محقق شده است. هنوز چند ماه از تذکر رهبری در دیدار با هیأت دولت نگذشته است که فرمودند: "اجزای شبکه ملی اطلاعات باید در زمان‌بندی‌های مشخص تحقق پیدا کند".»

ولی اگر در این‌جا بحث از یاسر جلالی به میان آمده است صرفا به دلیل مطلب بالا نیست بلکه با چرخی در اینترنت و رسانه‌ها و خبرگزاری‌های حکومتی متوجه می‌شویم که او از چهره‌های جوان مدیریتی در ساختار جمهوری اسلامی است که از جمله رویکردهای مورد علاقه خامنه‌ای است؛ خامنه‌ای بر آن است تا چهره‌های جوان وفادار به خود را جایگزین چهره‌های قدیمی‌تر سازد. چنان‌که در همین سازمان مورد اشاره یعنی سازمان تبلیغات اسلامی، خامنه‌ای در سال ۱۳۹۷ کسی را به ریاست آن گمارد که متولد سال ۱۳۶۰ بود؛ «محمد قمی». پیش از این در تواناتک پیرامون او نوشته شد.

یاسر جلالی در مقام دستیار ویژه محمد قمی - که منصوب مستقیم خامنه‌ای است - و در جایگاه کسی که در سازمان بسیار مهم تبلیغات اسلامی مشغول به کار است، به کنفرانس‌ها و نشست‌های مهم پیرامون بحث «شبکه ملی اطلاعات» دعوت می‌شود و در کنار مقامات وزارت ارتباطات یا در کنار اعضای برجسته شورای عالی فضای مجازی به بیان ایده‌های خود می‌پردازد. تاکید جلالی بر شبکه ملی اطلاعات - که در واقع نام دیگر اینترنت ملی و جدا افتاده از جهان است - در امتداد تاکید غلیظ خامنه‌ای قرار می‌گیرد. پیش از این درباره این مفهوم نیز در تواناتک نوشته‌ شده بود.

 یاسر جلالی از مخالفان بی‌قیدوشرط دسترسی آسان به اینترنت جهانی است
 یاسر جلالی از مخالفان بی‌قیدوشرط دسترسی آسان ایرانیان به اینترنت جهانی است

یاسر جلالی که در توییتر نیز به صورت فعالی حضور دارد و بیش‌تر توییت‌های او را مسائل مربوط به فضای مجازی شکل می‌دهد، یکی از راه‌هایی که برای قطع ارتباط اینترنت ایران با سرویس اینترنت جهانی پیشنهاد می‌دهد، سه‌نرخی شدن نظام قیمت‌گذاری و تعرفه روی محتواهای موجود در فضای مجازی است تا این‌گونه بتوان از محتوای خارجی کاست و بر محتوای داخلی افزود؛ محتوایی که در واقع همان محتوای مطلوب و مورد تایید جمهوری اسلامی است. جلالی که این ایده را در تابستان ۱۳۹۹ بیان می‌کرد آمادگی سازمان تبلیغات را نیز در این راستا اعلام کرد.

خود او در توضیح بیش‌تر درباره سرویس‌های خارجی و «آسیب‌»های آن گفته بود: «وقتی ما تمام عناصر حاکمیتی مانند پهنای باند و تعرفه و حتی تبلیغات رسانه‌ای و غیره را بدون محدودیتی در اختیار سرویس‌های خارجی قرار داده‌ایم نباید توقع استفاده‌نکردن مردم از این سرویس‌ها را داشته باشیم و این یعنی محتوایی که تولید و استفاده می‌شود بدون نظارت ما و خارج از چارچوب حاکمیت جمهوری اسلامی است که آسیب های زیادی به همراه خواهد داشت البته که در مقابل هم سرویسی که منجر به تولید محتوای شایسته و همخوان با سبک زندگی ایرانی اسلامی باشد وجود ندارد.»

به نظر می‌رسد طی سال‌های آتی اگر جمهوری اسلامی همچنان ماندگار باشد، تلاش‌ها برای چینی‌سازی اینترنت در ایران ادامه یابد و با توجه به تاکید زیاد خامنه‌ای روی این موضوع و با حضور چهره‌هایی چون یاسر جلالی بودجه‌های کلان به این مسئله اختصاص پیدا کند.