ترویج اهداف ایدئولوژیک خامنه‌ای از طریق بازی رایانه‌ای

«یکی از مهم‌ترین پروژه‌هایی که در طول چند سال فعالیت بر روی آن‌ها کار کردیم ... پروژه "قصه‌ها و بازی‌های قرآنی برای کودکان" است. ... این پروژه یک اثر تعاملی با موضوع قصه‌ها و بازی‌های قرآنی است و تاکنون ۲۰ قصه قرآنی برگرفته از قصص قرآن تدوین شده و ذیل این قصص قرآنی، پروژه بازی‌های تعاملی برای کودکان تعریف و اجرا شده که این بازی بر روی تلفن‌های همراه اندروید و IOS قابل نصب است.»

روایت بالا یک خبر است که نه مهم است چه کسی راوی آن است و نه مهم است سرنوشت آن چه شده است؛ آنچه اهمیت دارد این‌جاست که در جمهوری اسلامی هیچ حوزه‌ای از دنیای دیجیتال از دسترس تصرفات ایدئولوژیک نظام و حامیان آن بیرون نمی‌ماند.

در راستای چنین جهت‌گیری کلانی است که بازی‌های رایانه‌ای نیز مورد نظر جریانات ایدئولوژیک مستقر در جمهوری اسلامی هستند و حتی برای آن در ساختار دولت نیز یک نهاد مشخص تعریف شده است؛ «بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای» که در چارچوب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی فعالیت می‌کند. اگر به اساسنامه این بنیاد نگاهی بیفکنیم نخستین هدف خود را این‌گونه تعریف کرده است: «تبیین، تقویت و ترویج مبانی فرهنگی و هویت اسلامی ـ ایرانی از طریق این صنعت با نگاه ویژه به کودکان و نوجوانان.»

نکته مهم در فعالیت بنیاد این است که این نهاد که در چارچوب دولت کار می‌کند و بودجه میلیاردتومانی آن را وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در قالب بودجه جاری کشور پرداخت می‌کند در ارتباطی تنگاتنگ با حوزه علمیه قم به سر می‌برد و طبق اظهارات ریاست پیشین این بنیاد، این ارتباط به صورت سیستماتیک وجود دارد و طبعا آخوندهایی که در این حوزه با بنیاد همکاری می‌کنند از منافع مالی این همکاری نیز منتفع می‌شوند.

سال ۱۳۹۲ بهروز مینایی - رییس وقت بنیاد بازی‌های رایانه‌ای - درباره ساخت‌ بازی‌ها و نقش حوزه علمیه قم گفت:‌ «معاونت فرهنگی در بنیاد، سناریوهای پیشنهادی را مورد بررسی قرار می‌دهد و علاوه بر آن با تأسیس یک اتاق فکر در حوزه علمیه قم، این بازی‌نامه‌ها را به لحاظ محتوایی بررسی می‌کنیم، تا معیارهای فرهنگی و دینی در آن رعایت شده باشد.»

تولید بازی‌های رایانه‌ای از مقولاتی است که خامنه‌ای در آن به صورت مستقیم ورود کرده است و از جمله در سال ۱۳۹۲ در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامیِ تحت نظر دولت حسن روحانی صراحتا خواست که: «تولید کتاب، ترجمه‌ی کتاب‌های مفید، تولید فیلم‌های سینمایی جذاب با تکیه بر ظرفیت‌های بالای ساخت فیلم، تولید بازی‌های رایانه‌ای مفید، ترویج بازی‌های پرتحرک و تولید اسباب‌بازی‌های معنادار و جذاب را در دستور کار قرار دهد».

«کابوس دشمن« از جمله بازی‌هایی است که جمهوری اسلامی تولید کرده است
«کابوس دشمن» از جمله بازی‌هایی است که جمهوری اسلامی تولید کرده است

طبعا نوع حساسیت خامنه‌ای و کسانی که بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای را می‌گردانند قابل حدس است. در راستای سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی و اهداف انقلاب ۵۷ آن‌ها بازی‌های رایانه‌ای غربی را برنمی‌تابند چون سبک زندگی غربی را ترویج می‌کند و خود دست به تولید بازی می‌زنند تا بتوانند اهداف بنیادگرایانه اسلامی خود را ترویج دهند.

رئیس پیشین بنیاد بازی‌های رایانه‌ای - درباره خط قرمزهای این نهاد در صدور مجوز برای بازی‌های رایانه‌ای گفته بود: «بازی‌هایی که محورهایی مثل برهنگی،‌ پوشش نامناسب، لحن بد،‌ استفاده از الکل،‌ بددهنی، رواج خودکشی و افسردگی، مطرح‌کردن جادو به عنوان ایمان به غیب، رواج زندگی منهای خدا (زندگی سکولاریستی) و بازی‌هایی که از راه غیر خشونت سبک زندگی غربی را رواج می‌دهند.»

با این وجود و علی‌رغم تاسیس چنین نهادی که اکنون (در سال ۱۴۰۰) بیش از ده سال از عمر آن می‌گذرد این نهاد نتوانسته است خارجی‌ها را کنار بزند و همچنان در کیفیت از نمونه‌های بازی‌های خارجی بسیار عقب است.

حدود دو سال پیش در سال ۱۳۹۸ آماری ارائه شد که نشانگر وضعیت نامطلوب بازی‌سازان جمهوری اسلامی بود. بر اساس این پژوهش آماری که از سوی خود بنیاد بازی‌های رایانه‌ای انجام گرفته بود بازار همچنان در اختیار خارجی‌هاست: «در سال ۱۳۹۸ بازیکنان بازی‌های موبایلی ۲۹۰ میلیارد تومان در این حوزه هزینه کرده‌اند که شامل خرید بازی‌ها، انواع پرداخت‌های درون‌برنامه‌ای و هزینه نصب بازی می‌شود که از این مبلغ تنها ۸۰ میلیارد تومان سهم بازی‌های موبایلی بومی بوده و مابقی آن در اختیار بازی‌سازان خارجی قرار گرفته است. این آمار نشان می‌دهد کم‌تر از ۲۸ درصد از درآمد بازی‌های موبایلی در اختیار بازی‌سازان ایرانی قرار گرفته و همچنان بازار در اختیار بازی‌های خارجی است.»

بعید به نظر می‌رسد جمهوری اسلامی بتواند در حوزه ساخت بازی‌های رایانه‌ای و به‌بارنشانی اهداف ایدئولوژیک خود کامیاب باشد چنان‌که در حوزه ساخت پیام‌رسان نتوانست و در آن‌جا نیز از رقبای خارجی شکست سختی خورد.