یوتیوب در کدام کشورها فیلتر است؟

واقعیت این است که تعداد کشورهایی که حکومت آن‌ها یوتیوب را به طور کلی فیلتر کرده است بسیار اندک است و البته ایران نیز در این لیست قرار دارد. اگرچه کشورهایی در جهان به طور متناوب یا به صورت موردی و مقطعی یوتیوب را فیلتر کرده‌اند ولی طبق آخرین اطلاعات، تعداد کشورهایی که دسترسی به یوتیوب را به طور کلی و طی سال‌ها مسدود کرده‌اند و هیچ‌ گاه در آن بازنگری نکرده‌اند، معدود است. چین، کره‌شمالی، سودان، ترکمنستان، سوریه، تاجیکستان، اریتره و ایران این کشورها هستند. کشورهایی که در یک خصیصه اشتراک دارند؛ همه آنان کشورهایی با سیستم‌های دیکتاتوری و استبدادی هستند.

نکته جالب‌توجه دیگر این است که برخی از این کشورها حتی تلاش کرده‌اند پلتفرم‌های رقیب برای یوتیوب ولی تحت‌کنترل دولتی بیافرینند تا نیاز داخلی به یک شبکه اجتماعی با مختصات یوتیوب را تا حد زیادی رفع کنند. جمهوری اسلامی تلاش کرده است با دست‌وپاکردن پلتفرمی همچون آپارات این کار را انجام دهد.

فردی که آپارات را تاسیس کرده بود خود اعتراف کرده بود آپارات نان فیلترینگ یوتیوب را می‌خورد. مدیر آپارات در سال ۱۳۹۳ در پاسخ به این پرسش که «فیلتربودن یوتیوب چقدر در پیشرفت آپارات موثر بوده است؟» این‌گونه پاسخ داده بود« خیلی زیاد. راستش را بخواهید ما باید واقع‌بین باشیم، صراحت داشته باشیم و به خودمان دروغ نگوییم. اما به هرحال فیلتر بودنش برای ما موثر بوده است. به هر حال نیازی وجود داشت و فرصتی بود که ما شناسایی کردیم و رویش کار کردیم و به این‌جا رسیدیم. ما هم‌اکنون ۱۶ میلیون دقیقه ویدئو روی آپارات داریم.»  

ولی اگر جمهوری اسلامی تنها یک آپارات دارد در چین ده‌ها شبکه به‌اشتراک‌گذاری ویدیو وجود دارد که برخی از آن‌ها همچون «تودو یوکو» بسیار محبوب و درآمدزا نیز هستند. البته این سرویس، بر خلاف یوتیوب فقط به زبان چینی تولید محتوا می‌کند. در واقع می‌توان گفت دولت چین توانسته است نیاز داخلی به یوتیوب را کاملا مرتفع کند. در این‌جا می‌توانید لیستی از ۱۰ شبکه برتر به‌اشتراک‌گذاری ویدیو در چین را ملاحظه کنید.

چین ده‌ها شبکه ‌به‌اشتراک‌گذاری ویدئو خلق کرده است
چین ده‌ها شبکه ‌به‌اشتراک‌گذاری ویدیو خلق کرده است

باقی دشمنان یوتیوب نیز همان‌طور که در بالا اشاره شد سیستم‌هایی استبدادی و دیکتاتوری دارند. در ترکمنستان که اوضاع عجیب‌تر است. در این کشور حتی ویکی‌پدیا هم فیلتر شده است. همچون ایران، اینترنت در آن‌جا گران است و بنا به صراحت مقاله‌ای در سال ۲۰۲۰ هزینه اینترنت ثابت در این کشور معادل ۱۰ درصد حقوق متوسط در آن کشور است و درباره سرعت بسیار پایین اینترنت در آن کشور نیز نیازی به سخن دیگری نیست!

در جمهوری اسلامی نگاه سیاست‌گذاران اینترنت به یوتیوب آغشته به نگاه‌های ازپیش‌تعیین‌شده سیاسی است و به همین علت است که رفع فیلتر یوتیوب در ایران با وجود جمهوری اسلامی به خیال می‌ماند، نه به یک پیش‌بینی مبتنی بر انگاره‌های واقعی.

این سخنان «عبدالصمد خرم‌آبادی» - دبیر وقت کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه - است که چند سال پیش درباره فیلترینگ یوتیوب و توییتر گفته بود«از جمله دلایلی که باعث شده این دو شبکه فیلتر شوند، عدم تبعیت آن‌ها از قوانین ایران است که باعث انتشار محتوای غیرقانونی شده و دسترسی بسیاری از جاسوسان برای استفاده از ترافیک کشور فراهم شد. همین‌جا اعلام می‌کنم که ما به دنبال رفع فیلتر این دو شبکه نبوده و نخواهیم بود.»