اینترنت آخوندی!

شیخ محمد یزدی، عضو شورای نگهبان و عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، در خرداد ۱۳۹۹ نامه‌ای به محمدباقر قالیباف نوشت و در آن به این رییس جدید مجلس شورای اسلامی توصیه‌هایی در چند بند کرد که در این‌جا به یک بند آن که مرتبط با بحث فضای مجازی است اشاره می‌کنیم.

شیخ محمد یزدی، که سابقه‌ای دراز در جمهوری اسلامی دارد و از جمله نزدیک‌ترین افراد به علی خامنه‌ای محسوب می‌شود، در بند ششم نامه خود به قالیباف به او چنین گفت: «با تقویت نظارت بر عملکرد نهادهای متولی فرهنگ، برای رفع ولنگاری فرهنگی و بی‌اهتمامی به امر فرهنگ گام بردارید و برای ترویج معارف دینی و فرهنگ متعالی اسلامی، صریح و انقلابی تصمیم بگیرید. در این میان آسیب‌های اجتماعی همچون اعتیاد، طلاق، حاشیه‌نشینی و چالش‌های فرهنگی و اجتماعی مربوط به حجاب، فضای مجازی و مانند این‌ها نیازمند تدوین قوانینی پایدار و راهگشاست.»

در واقع دو نکته درباره سخن محمد یزدی درباره فضای مجازی جالب توجه است؛ یک این‌که او فضای مجازی را یک «چالش» برمی‌شمارد و دوم این‌که علی‌رغم وجود این حجم از نهادهای نظارتی و قوانین محدودکننده مربوط به فضای مجازی، او همچنان از وضع کنونی رضایتی ندارد و خواستار «تدوین قوانین پایدار و راهگشا» در حوزه نظارت بر فضای مجازی است.

محمد یزدی از جمله روحانیونی است که به روشنی دغدغه فضای مجازی او را رها نمی‌کند و همانند خامنه‌ای، نگاهی منفی به این فضا دارد. او گرچه در اغلب موارد این نگاه منفی را در قالب کلماتی مبهم عرضه می‌کند، گاهی نیز این ابهام را کناری می‌گذارد و با صراحت سخن می‌گوید؛ چنان‌که در اطلاعیه‌ای که جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در اردیبهشت ۹۹ به امضای محمد یزدی صادر کرد به‌روشنی از «تهدیدهای پنهان و آشکار فضای مجازی» سخن گفته شد و از روحانیون خواسته شد در این فضا بیش‌تر حضور پیدا کنند تا این تهدیدها کاهش یابد.

محمد یزدی اینترنت را آخوندی می‌خواهد
محمد یزدی اینترنت را آخوندی می‌خواهد

در این بند، که حدود یک پاراگراف از این بیانیه کوتاه را به خود اختصاص داده بود، اینگونه آمده است«در ایام تبلیغی امسال شرایط حضور مؤمنین در صفوف نمازها و استماع خطبه‌ها و منبرها فراهم نیست؛ اما امروز ابزارهای تبلیغ و ترویج دین و معنویت گسترش یافته و ابزارهای تسهیل‌کننده‌ای چون رایانه‌ها و ارتباطات اینترنتی و فضای مجازی، به‌خصوص صدا و سیما، در اختیار است. عالمان دین امروز می‌توانند با حضور آگاهانه در این فضاها نهایت استفاده را برای ترویج و تبلیغ مجازی معارف ناب اسلامی ببرند و تهدیدهای پنهان و آشکار فضای مجازی را با آموزه‌های عمیق و پرمغز بزدایند. بی‌شک گسترش فعالیت‌های مفید و سازنده و نیز تزریق محتوای مفید به فضای مجازی تهدیدها و آسیب‌های این عرصه را کاهش خواهد داد و آن را به فرصت تبدیل خواهد کرد.»

البته دغدغه حضور بیش‌تر روحانیون در فضای مجازی سال‌هاست که همراه محمد یزدی است. چنانکه او در سال ۱۳۹۱ نیز گفته بود: «مسئولان تبلیغات اسلامی باید برای توسعه برنامه‌های فرهنگی و دینی در فضای مجازی توجه ویژه‌ای داشته باشند.»

البته ناگفته نباید گذاشت که اساسا محمد یزدی از آن دست روحانیون حکومتی است که علاقه ویژه‌ای به بسط قدرت روحانیون و طلاب در عرصه‌های مختلف دارد. او در دی ماه ۹۶ حکومت را از آن طلاب جوان دانسته بود و گفته بود که حضور در آن نیازمند «ارتباط طلاب با مقامات» است. یزدی همچنین طلاب را «آینده کشور» خوانده بود و خطاب به آنان گفته بود: «من به جوانان حوزه می‌گویم که آینده برای شماست، سال‌های آینده مرجعیت حوزه برای شماست، حکومت برای شماست، شورای نگهبان و قوه قضائیه در اختیار شماست، اما آن را با چه چیزی می‌خواهید اداره کنید؟ شما الان که جوان هستید مؤظف هستید ارتباط خود را با نظام و مقامات حفظ کنید و این ارتباط منافاتی با استقلال شما ندارد. حکومت باید به شما کمک کند.»

وقتی از نگاه محمد یزدی حکمرانی برای روحانیون است، طبعا فضای مجازی نیز باید در اختیار روحانیون باشد و وقتی این‌گونه نباشد (چنان که نیست)، فضای مجازی یک «چالش» قلمداد می‌شود؛ چنان‌که در نامه محمد یزدی به محمد باقر قالیباف می‌بینیم!