کربلای تلگرام و سیاهی‌لشکران یزید

آزادی اینترنت فدای اصل حفظ نظام!

«با عنایت به این‌که حضور در شبکه‌های ارتباط اجتماعی مانند تلگرام می‌تواند به مثابه سیاهی لشگر، نمایانگر استقبال مردم از این نرم‌افزاری باشد که عملاً می‌تواند نظام سیاسی را تهدید کرده و بر ناامنی فضای سیاسی بیفزاید؛ لذا اصل حضور در این فضا از سوی شهروندان جامعه، با وجود خطر امنیّتی و تهدیدهای فراگیر آن، مجاز نخواهد بود.»

این شاید یکی از صریح‌ترین و بی‌پرده‌ترین بیان‌های چرایی فیلترینگ و محدودسازی اینترنت در ایران باشد که صراحتا فیلترینگ اینترنت را به بحث اصل حفظ نظام ارجاع می‌دهد و این‌گونه باب هر بحث اضافه را می‌بندد و در واقع شاید بتوان گفت از هر استدلال دیگری مخاطب را بی‌نیاز می‌کند؛ زیرا بحث از ضرورت نظام جمهوری اسلامی هیچ تعارف و اما و اگری برنمی‌دارد و هر گونه مخالفت با فیلترینگ پس از چنین استدلالی، در واقع یک مخاطره امنیتی است!

این استدلال از سوی «سید سجاد ایزدهی» - مدرس خارج فقه حوزه علمیه و مدیر گروه سیاست پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی - در اردیبهشت ۹۷ مطرح شده است. او در همین گفتگو که با وبسایت شبکه اجتهاد صورت گرفته است، در یک مقایسه شگفت‌انگیز حضور مردم در شبکه‌های اجتماعی چون تلگرام را با واقعه کربلا و حضور در لشکر یزید مقایسه می‌کند و می‌گوید: «در قضیه عاشورا برخی با امام حسین(ع) مبارزه نکردند و فقط به مثابه سیاهی لشکر یزید به کربلا آمدند و با این امر، تداعی ایجاد شد که هزاران نفر طرفدار یزید و در جبهه مخالف امام حسین(ع) هستند. آن‌ها ... در شهادت امام حسین(ع) دخیل هستند ... گرچه آن‌ها در شهادت امام حسین(ع) مباشرت نداشتند؛ لکن جزء علّت این شهادت بودند.»

بر اساس چنین نگاهی است که حق آزادی شهروندان و آزادی گردش اطلاعات به علت ضرورت حفظ نظام کاملا می‌تواند زیر پا گذاشته شود. چنان‌که در برخی از مباحثی که درباره این حوزه در میان فعالان هوادار نظام جمهوری اسلامی صورت می‌گیرد و برای آن مقاله و یادداشت نوشته می‌شود، «حق الزام دولت» برای فیلترینگ از نگاه بسیاری از آنان به رسمیت شناخته شده است. یعنی در این نظرگاه، حق الزام دولت پابند به اصولی چون گردش آزاد اطلاعات نیست.

این فرد تلگرام را همچون لشگر یزید می‌داند که مردم سیاهی‌لشگرانش بودند
سید سجاد ایزدهی تلگرام را همچون لشکر یزید می‌داند و مردم را سیاهی‌لشکرانش

مهدی‌ پورحسین - معاون علمی دانشنامه امام خمینی - نیز در اسفند ۹۶ اینترنت را از نظرگاه برخی دیدگاه‌های فقهی «کتب ضلال» معرفی می‌کند و با ارجاع به نظر خمینی، درباره مشروعیت دخالت دولت برای اخلال در آزادی اینترنت می‌گوید: «باید بحث را در این حیطه ببریم که دولت حق الزام دارد یا خیر؟ این مسیر فقهی نیز بود، نظر امام(ره) هم بود و با واقعیت هم سازگار بوده است. امروزه با یک فقه مدرسه‌ای مواجه هستیم که اینترنت، کتب ضلال است و نباید آن را نگه داریم، فقها از قدیم هم گفته‌اند. حق دولت در اعمال الزامات موجب تردید نیست که ما بحث بکنیم. ادله‌اش هم در فقه ما روشن است به ویژه طبق مبانی امام خمینی(ره) اصلاً جای تردید ندارد.»

فراموش نکنیم که این اصطلاحات صرفا در سطح حوزوی و چند روحانی نمی‌ماند بلکه به شدت به عمق سویه‌های اجرایی و نظارتی در حوزه فضای مجازی نیز سرایت کرده است. به عنوان نمونه‌ای کاملا نمادین از این مسئله می‌توان از مقاله‌ای مثال زد که «جواد جاویدنیا» در سال ۱۳۹۴ در مقام دانشجوی دکترای فقه و مبانی حقوق اسلامی یکی از سه نویسنده آن بود. این مقاله از آن رو در این بحث، پراهمیت است که جواد جاویدنیا اکنون معاون دادستان کل و دبیر کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه یا همان کارگروه فیلترینگ است. در این مقاله نیز صراحتا بر اهمیت دفاع از کشور و امنیت آن در مقابل اینترنت تاکید شده است و فیلترینگ مجاز شمرده شده است.