قطع اینترنت در خوزستان؛ تکرار سناریو سرکوب شهروندان

اعتراضات مردمی در خوزستان به دلیل بی‌آبی و خشک‌شدن منابع آبی از روز ۲۴ تیر ۱۴۰۰ (۱۵ ژوئیه ۲۰۲۱) شروع شد. در روزهای ابتدایی شروع این اعتراضات، اینترنت خانگی (وای‌فای) در برخی شهرها مانند اهواز، شادگان، ماهشهر و مسجدسلیمان با اختلال شدید و کندی همراه بود. همچنین اینترنت موبایل به طور کامل در این مناطق قطع شده است.

نت بلاکس (سازمان مردم‌نهادی که محدودیت‌های اینترنتی را در سراسر جهان رصد می‌کند) در ۳۱ تیرماه (۲۲ ژوئیه) در گزارشی اعلام کرد که «داده‌های شبکه، نشان‌دهنده اختلال قابل توجه در سرویس‌های اینترنت همراه در ایران است که از پنجشنبه ۱۵ ژوئیه در پی تظاهرات گسترده برای بی‌آبی در استان خوزستان شروع شده و همچنان ادامه دارد».

البته پیش از گزارش رسمی نت‌بلاکس، بسیاری از کاربران و فعالان سیاسی و مدنی در این مناطق ایران، با گزارش‌های خود خبر از قطعی کامل اینترنت خانگی و اختلال شدید در شبکه همراه داده بودند.

این اختلال عمدی و قطع اینترنت در خوزستان، نه تنها باعث اخلال در امر خبررسانی از وضعیت این شهرها، اعتراضات مردمی و درگیری‌های خیابانی شده بلکه کسب و کارهای اینترنتی در این شهرها را هم با مشکل جدی مواجه کرده است. از جمله خدمات تاکسی‌های اینترنتی و پرداخت‌های اینترنتی مردم را دچار مشکل و سردرگمی کرده است.

پیام کاربر
پیام یک کاربر از ایران به تواناتک

مشابه این وضعیت را در اعتراضات سراسری دی ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸ شاهد بودیم. اما نکته قابل توجه این است که روزنامه پیام ما به نقل از مدیر روابط عمومی استان خوزستان نوشته است که این اختلال و قطعی اینترنت به علت «مشکلات فنی در تجهیزات الکترونیکی شبکه مخابرات استان خوزستان است و تکنسین‌ها در حال برطرف‌کردن مشکل هستند». با این حال مدیر روابط عمومی خوزستان، هیچ زمان و بازه مشخصی را برای رفع این مشکل اعلام نکرده ست.

بنا به گزارش‌های مکرری که تواناتک از طرف برخی کاربران و فعالان در استان خوزستان دریافت کرده است از روز ۳۱ تیرماه (۲۲ ژوئیه) به دنبال قطع اینترنت خانگی و اینترنت همراه، شبکه اینترنت ملی (اینترانت) در این مناطق فعال شده و دسترسی کاربران به اینترنت جهانی به طور کامل قطع شده است و فقط ورود به سایت‌های داخلی ممکن است.

امین ثابتی، کارشناس حوزه امنیت سایبری، در مطلبی که در توییتر خود منتشر کرده است به نکات مهم دیگری نیز اشاره کرده است. او نوشته است: «این‌که جمهوری اسلامی اینترنت رو به صورت کامل در این استان قطع نکرده، ممکن است از ترس واکنش‌های بین‌المللی و یا عدم داشتن زیرساخت برای انجام [این کار] است. من به شخصه فکر کنم مخلوطی از دو تا باشه. یکی از دلایلی که بیش‌تر اختلال، نه قطعی کامل، در اینترنت خوزستان مشاهده می‌کنیم به این دلیل است که کار برای مانیتور وضعیت اینترنت توسط سازمان‌های بین‌المللی سخت بشه؛ چون اکثر این سازمان[ها] قطعی کامل و نه اختلال در اینترنت رو می‌تونند رصد کنند. قطعی‌ای که تا الان گزارش شده در مورد اینترنت موبایل است و دلیل این قطعی واضح است. خیلی از افراد در خونه ممکن است اینترنت خانگی نداشته باشند اما اینترنت موبایل داشته باشند مخصوصا در مناطق دورافتاده. برای همین اینجوری کنترل گردش اطلاعات راحت‌تر و کم هزینه‌تر است. با قطع تنها اینترنت موبایل و نه اینترنت خانگی، امکان این [خواهد بود] که شرکت‌های مختلف که اکثرا از اینترنت خانگی/تجاری یا همون Broadband استفاده می‌کنند، به اینترنت دسترسی داشته باشند و کار خودشون رو بکنند.»

همچنین شواهد دیگری نیز نشان از این دارد که این قطعی اینترنت و اخلال در روزهای اخیر، بیش‌تر بر روی شبکه موبایل انجام می‌گیرد تا اینترنت خانگی.

گزارش نت‌بلاکس از قطعی اینترنت در ایران
گزارش نت‌بلاکس از قطعی اینترنت در ایران

از نکات برجسته دیگری که می‌توان به آن اشاره کرد، توئیت‌ها و مطالب منتشرشده از طرف برخی خبرنگاران حکومتی و وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فضای مجازی است. این افراد با این ادعا که در خوزستان و شهرهایی که اعتراضات مردمی در جریان است، حضور دارند و اینترنت در این مناطق و شهرها قطع نشده است، سعی در تغییر جوّ به نفع حکومت و نهادهای سرکوب دارند. جالب این‌که بسیاری از کاربران با یادآوری این نکته که این افراد مجهز به اینترنت بدون فیلتر و دائمی هستند، پاسخ این جوسازی‌هایشان را در شبکه‌های اجتماعی داده‌اند.

لازم به یادآوری است که با توجه به حوادث تلخ در اعتراضات اخیر از جمله کشته‌شدن و مجروح‌شدن شماری از شهروندان به دست نیروهای جمهوری اسلامی، به اذعان بسیاری از فعالان مدافع حقوق بشر، قطع اینترنت به معنای سرکوب شدید و کشتار معترضان است.

به عبارت دیگر جمهوری اسلامی با قطع اینترنت و ایجاد محدودیت در امر اطلاع‌رسانی از طریق شبکه‌های اجتماعی و اینترنت، جلو نشر اخبار دقیق و لحظه به لحظه از آنچه در جریان اعتراضات رخ می‌دهد را می‌گیرد تا بتواند سرکوب را با شدت بیش‌تری پیش ببرد؛ سناریویی که به شکلی گسترده در جریان اعتراضات سراسری آبان ۹۸ رخ داد و به گزارش خبرگزاری رویترز طی دو تا سه روز دست‌کم ۱۵۰۰ شهروند به دست نیروهای جمهوری اسلامی کشته شدند.

 

*شرح عکس: حضور نیروهای سرکوبگر در شهر سوسنگرد در جریان اعتراضات شهروندان به بی‌آبی، تیر ۱۴۰۰