فیلم‌برداری از جنایت ممنوع!

عامل انتشار فیلم

«عامل انتشار ویدیوی غسال‌خانه قم دستگیر شد»، «تصویربردار حضور طالبان در پارک ملت بازداشت شد»، «عکاس و مستند‌سازی که با موضوع اسیدپاشی‌های اصفهان نمایشگاه برگزار کرده بود، دستگیر شد»، «عامل فیلمبرداری صحنه انهدام هواپیمای اوکراینی، بازداشت شد». این‌ها اخباری ست که معمولا پس از هر رخ‌دادی که یکی از ابعاد فساد جمهوری اسلامی را افشا می‌کند، در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی می‌بینیم.

یکی از راهکار‌های جمهوری اسلامی برای مبارزه با آزادی بیان و انتقاد از مقامات حکومتی، بازداشت و محاکمه فیلمبرداران،‌ خبرنگاران و به طور کلی منعکس‌کنندگان بی‌کفایتی حکومت در شبکه‌های اجتماعی است. این رفتار جمهوری اسلامی پیشینه‌ درازی دارد که در ادامه به برخی از نمونه‌های اخیر آن می‌پردازیم.

اسیدپاشی‌های اصفهان

آبان ۱۳۹۹ نگار مسعودی، عکاس و مستندساز، توسط نیروهای امنیتی در تهران بازداشت شد و به مکانی نامعلوم منتقل شد. او سال‌ها با هنرش پیگیر موضوع اسید‌پاشی‌های زنجیره‌ای زنان در اصفهان بود. نگار مسعودی در تیرماه ۱۳۹۷ نمایشگاه عکسی از مرضیه ابراهیمی، از قربانیان اسیدپاشی‌های اصفهان، در خانه هنرمندان تهران برگزار کرد. مسعودی چندی بعد با تودیع قرار وثیقه به صورت موقت و تا پایان مراحل دادرسی آزاد شد. این در حالی ست که از مهر ۱۳۹۳ ـ که این اسیدپاشی‌ها در اصفهان آغاز شد ـ تا کنون مقامات قضایی جمهوری اسلامی هیچ خبری از معرفی یا محاکمه عاملان اصلی این جنایت ارائه نکرده‌اند. 

عامل انتشار
آبان ۹۹ نگار مسعودی، عکاس و مستندساز اسیدپاشی‌های اصفهان، بازداشت شد

غسال‌خانه بهشت معصومه قم

اسفند ۱۳۹۸ فیلمی از پیکرهای قربانیان ویروس کرونا در غسالخانه بهشت معصومه قم در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و به‌سرعت گسترش یافت. ساعتی بعد حمزه زارع، معاون دادستان قم، به خبرگزاری‌ها خبر داد: «فردی که اقدام به تصویربرداری بدون مجوز از غسال‌خانه آرامستان بهشت معصومه قم و انتشار آن در فضای مجازی نموده بود، در همان ساعات اولیه دستگیر و پرونده وی به قوه قضائیه ارجاع داده ‌شد.» این بار هم صداوسیمای جمهوری اسلامی بلافاصله با ساخت گزارشی به انکار و توجیه این موضوع پرداخت و ادعا کرد: «این روز‌ها رسانه‌های بیگانه با استفاده از برخی ویدیو‌های جعلی و تقطیع‌شده، سعی دارند موجی از نگرانی و ترس را در جامعه تزریق کنند و با این شگرد کارآمدی نظام و تلاش تلاشگران حوزه سلامت را زیر سوال برده و در نهایت به دنبال جو بی‌اعتمادی در جامعه هستند.» به این ترتیب حکومت تلاش کرد با گرفتن حق آزادی بیان بر بی‌کفایتی‌اش در مدیریت کنترل شیوع کرونا در روزهای آغاز آن، سرپوش بگذارد.

حضور طالبان در پارک ملت تهران

مرداد ۱۳۹۹ خبرگزاری‌های جمهوری اسلامی از دستگیری احمد عارف، خبرنگار افغانستانی و عامل انتشار تصاویر حضور طالبان در پارکی در تهران، خبر دادند. این تجمع حدود ساعت ۲ بعدازظهر ۱۰ مرداد ۱۳۹۹ به مناسبت عید قربان و آتش‌بس سه‌روزه میان طالبان و دولت کابل در پارک ملت تهران شکل گرفته بود. با این حال انصاف‌نیوز در گزارشی با تیتر «پارک ملت پس از تجمع حامیان طالبان»، نوشت«خبرنگار انصاف‌نیوز حدود ساعت ۲۰ به پارک ملت رفت ولی در آن ساعت هیچ نشانه‌ای از تجمع و تجمع‌کنندگان در هیچ کجای پارک نبود. ... در آن ساعت فضای پارک کاملا عادی بود و هیچ خبری از تجمع‌کنندگان و پلیس نبود. مردم هم مانند همه عصرهای جمعه مشغول تفریح بودند

این نحوه اطلاع‌رسانی از حضور آزادانه حامیان این گروه تروریستی در کشور، در شبکه‌های اجتماعی نیز واکنش‌هایی را به دنبال داشت. کاربری در توییتر نوشت: «پلیس امنیت تهران: "عاملان انتشار و بازنشر تصویر پرچم طالبان در پارک ملت تهران بازداشت شدند." دقت کردید مسئله اصلا احساس آزادی و امنیت طرفداران طالبان در تهران نیست؛ مسئله رسانه‌ای‌شدن موضوع است.»

انهام هواپیمای اوکراینی توسط نیروی پدافند سپاه پاسداران

۲۴ دی‌ماه ۹۸ در کم‌تر از یک هفته پس از انهدام پرواز شماره ۷۵۲ هواپیمایی اوکراین، قرارگاه ثارالله تهران خبر داد که عامل فیلمبرداری و انتشار فیلم لحظه اصابت موشک به این هواپیما را دستگیر کرده است: «فیلم‌بردار صحنه اصابت موشک به هواپیمای اوکراینی برای بررسی و مشخص‌شدن علل و عوامل دخیل در حادثه مذکور دستگیر شد.» با این حال تا کنون (دی ۹۹) علی‌رغم پیگیری‌های بین‌المللی و دادخواهی و اعتراض خانواده‌های کشته‌شدگان، اقدامی برای بازداشت عوامل و آمران این جنایت صورت نگرفته است. این هواپیما در ۱۷ دی ۱۳۹۸ با شلیک پی‌درپی دست‌کم دو موشک پدافند سپاه پاسداران سقوط کرد و همه ۱۷۶ مسافر آن، که عمدتا ایرانی بودند، جان باختند. ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی پس از چند روز دروغ‌پردازی درباره این جنایت و انکار آن، در نهایت این فاجعه را ناشی از خطای انسانی سیستم پدافندی دانست.

 کاربری در توییتر درباره دستگیری فیلمبردار این صحنه نوشت: «در ایران بجایی رسیده‌ایم که اگر کسی سخن راست بگوید یا دروغی را عیان کند، دشمن بالفطره جمهوری اسلامی و خامنه‌ای محسوب میشود! نمونه‌اش دستگیری فیلمبردار صحنه برخورد موشک به هواپیمای اوکراینی! چون با مدرک گفت: کار سپاه بود! نکته: در ایران باستان، دروغ بدترین گناه بود! #حکومت_دروغ».

عامل انتشار
دارنلا فریزیر؛ نوجوان آمریکایی که از صحنه کشته‌شدن جورج فلوید فیلم گرفت و جایزه شجاعت دریافت کرد

برای ارزیابی بهتر، می‌توانیم رفتار جمهوری اسلامی را با رفتار دیگر دولت‌ها مقایسه کنیم. برای مثال دارنلاا فریزیر، نوجوان ۱۷ساله‌ای بود که از صحنه کشته‌شدن جورج فلوید - سیاه‌پوستی که شهریور ۹۹ در ایالت ویسکانسین آمریکا حین بازداشت به دست پلیس کشته شد - فیلمبرداری کرده بود. فیلم دارلنا جهانی شد اما نه فقط هیچ برخورد قضائی با او صورت نگرفت که انجمن قلم آمریکا جایزه شجاعت سال ۲۰۲۰ خود را به او اعطا کرد. ۷ آبان ۹۹ مدیرعامل این انجمن گفت: «حرکت این نوجوان با‌دل‌و‌جرئت، مسیر آمریکا را به ‌صورت تاریخی عوض کرده است و جرقه‌ای در راستای پایان فرآیند نژادپرستی و خشونت در پلیس آمریکا بوده‌ است.» انجمن قلم آمریکا در سال ۱۹۲۲ با هدف دفاع از آزادی بیان تاسیس شده است. 

جمهوری اسلامی به‌ویژه علی خامنه‌ای، رهبر حکومت، به کشته‌شدن این سیاه‌پوست توسط پلیس آمریکا واکنش اعتراضی نشان داد. خامنه‌ای در یک سخنرانی گفت: «این طبیعت حکومت آمریکا ست. چیز جدیدی نیست و این بروز واقعیاتی‌ است که همیشه پنهان نگه ‌داشته می‌شد.»

این‌ها تنها نمونه‌‌هایی چند از بسیاری اقدام‌های حکومت برای نقض آزادی بیان ایرانیان است. این رفتار را می‌توان نوعی تاکتیک برای ایجاد ترس در دل شهروندان با هدف ممانعت از حضور و فعالیت آن‌ها در شبکه‌های اجتماعی دانست. اما آیا این اقدامات می‌تواند فعالان و شهروندخبرنگاران را به سکوت بکشاند؟