مروری بر توییت‌های جنجالی خامنه‌ای

پای فعالیت‌های توییتری خامنه‌ای و بحث درباره آن به جلسه مجلس سنای آمریکا نیز کشیده شد. در اوایل آبان ۱۳۹۹ بود که «جک دورسی»، مدیرعامل توییتر، به سنا احضار شد تا به پرسش‌هایی درباره عملکرد توییتر پاسخ دهد؛ عملکردی که به زعم برخی از سناتورها پرسش‌برانگیز بود و شائبه جانبداری سیاسی توییتر از یک رویکرد سیاسی خاص را ایجاد می‌کرد.

اشاره سناتورهای پرسشگر به مطلبی از نشریه نیویورک ‌پست بود که توییتر آن را ذیل «اطلاعات گمراه‌کننده و نادرست» ارزیابی کرده بود و آن را حذف کرده بود. سوم نوامبر ۲۰۲۰ - روز نهایی انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا - نزدیک بود و طبیعی بود که حساسیت درباره این دست مسائل از سوی هر دو رویکرد سیاسی بالا باشد.

ولی برای ایرانیان نکته جالب‌توجه آن‌جا بود که یک سناتور از جک دورسی پرسید چرا توییتر روی توییت‌های رییس‌جمهور آمریکا، برچسب «بررسی واقعیت» می‌زند ولی هیچ واکنشی به توییت‌های خامنه‌ای - رهبر جمهوری اسلامی - نشان نمی‌دهد؟

در این‌جا بود که دورسی در پاسخ گفت که: «بخشی از سخنان رهبران سیاسی در جهان رجزخوانی برای یکدیگر است ولی سخنانی که علیه شهروندان آمریکایی باشد ماجرایی متفاوت دارد و می‌تواند آسیب فوری ایجاد کند.»

این پاسخ دورسی به چالش کشیده شد؛ چه آن‌که در همان جلسه از توییت‌های خامنه‌ای برای او مثال آورده شد که به سختی ذیل «رجزخوانی» می‌گنجید و عملا نفرت‌پراکنی یا یک تهدید ارزیابی می‌شد. به عنوان نمونه به توییتی از خامنه‌ای اشاره شد که سال قبل منتشر شده بود و او در آن اسراییل را «غده سرطانی» خطاب کرده بود.

توییت‌های دیگری از خامنه‌ای نیز جنجالی شده‌اند که در ادامه به چند نمونه از این توییت‌ها اشاره می‌شود.

وقتی در بهمن ۱۳۹۷ خامنه‌ای در توییتی از فتوای خمینی در لزوم قتل «سلمان رشدی» - نویسنده رمان آیات شیطانی - دفاع کرد و آن را «حکمی قطعی و غیرقابل تغییر» دانست، توییتر این توییت را به علت نقض قوانین و مقررات توییتر، «غیرقابل دسترس» دانست و تا زمان حذف این توییت، به حساب کاربری خامنه‌ای اجازه به‌‌اشتراک‌گذاری یک توییت جدید را نداد.

یک بار دیگر نیز در روزهای پرتب‌و‌تاب پس از قتل جرج فلوید در آمریکا و شورش‌های شهری در آمریکا بود که پای خامنه‌ای به میان آمد. در همان روزها ترامپ در توییتر خود معترضان را تهدید کرد که اگر دست به «غارت» بزنند، «تیراندازی» هم آغاز می‌شود.

توییتر این توییت را مصداق ترویج خشونت دانست و حذف کرد. این بار حساب کاربری رسمی کاخ سفید به میان آمد و با به اشتراک‌گذاشتن توییتی از خامنه‌ای، توییتر را متهم کرد که به «تروریست‌ها، دیکتاتورها و پروپاگانداچی‌های خارجی» اجازه می‌دهد تا از این پلتفرم «به خوبی» استفاده کنند.

توییت خامنه‌ای که حساب کاربری رسمی کاخ سفید به آن استناد کرده بود، توصیه به نزاع برای «آزادسازی فلسطین» بود که در همانجا از این اقدام به «جهاد» تعبیر شده بود. «جهاد» از آن دست عباراتی‌ست که پس از رشد اسلامگرایی و شدت‌یافتن حرکات خشن از سوی برخی اسلامگرایان، گوش غربی به آن حساس شده است.

یک بار دیگر نیز شخص وزیر امورخارجه آمریکا به توییتی از علی خامنه‌ای واکنش سخت نشان داد. خامنه‌ای در توییتی، اسراییل را به «غده سرطانی» تشبیه و توصیه کرده بود که کرانه باختری نیز همانند غزه به رویکرد مسلحانه علیه اسراییل روی بیاورد. «مایک پمپئو» این توییت را «منزجرکننده و نفرت‌انگیز» خواند و تاکید کرد که این گفته‌ها نباید در توییتر جایی داشته باشد. پمپئو همچنین سخنان خامنه‌ای را «لفاظی‌های بیهوده»ای دانست که با رواداری مردم ایران نسبتی ندارد.

حتی دولت اسراییل نیز در خرداد ۹۹ نامه‌ای به توییتر نوشت و خواستار حذف حساب خامنه‌ای شد. وزارت امور استراتژیک اسراییل خواست خامنه‌ای را «نسل‌کشی» و «یهودی‌ستیزی» دانسته بود و با اشاره به توییتی از خامنه‌ای درباره اسراییل که عبارت «راه‌حل نهایی» را در آن به کار برده بود، او را متهم کرد که به نفرت‌پراکنی و خشونت علیه اسراییل دامن می‌زند و عملا قوانین توییتر را نقض کرده است. «راه‌حل نهایی» عبارتی بود که نازی‌ها در طول پروسه یهودی‌کشی خود از آن برای نابودی یهودیان استفاده می‌کردند.

پوستری که در توییتر خامنه‌ای منتشر شد و از عبارت نازی‌ها درباره اسراییل بهره گرفته بود
پوستری که در توییتر خامنه‌ای منتشر شد و از عبارت نازی‌ها درباره اسراییل بهره گرفته بود

ولی فارغ از این نزاع و جدل‌های توییتری، نکته دیگر رویکرد ریاکارانه خامنه‌ای به توییتر است.  خامنه‌ای از توییتر استفاده تمام و کمال می‌کند ولی مسئله این است که خود او اصلا نظر مثبتی به آن ندارد.

توییتر در ایران فیلتر است و فیلترینگ این شبکه اجتماعی، که یکی از محبوب‌ترین‌هاست، به احتمال فراوان با نظر مستقیم خود خامنه‌ای بوده است. او یک بار در سال ۱۳۹۲ توییتر را متهم کرده که در پروژه براندازی جمهوری اسلامی در سال ۸۸ مشارکت مستقیم داشته است و یک بار نیز در سال ۱۳۹۶ فعالیت در شبکه‌هایی همچون توییتر را «بی‌فایده» دانست. شرح این دو ادعای او در این گزارش از تواناتک آمده است.

اوج رویکرد دوگانه خامنه‌ای آن‌جاست که توییتر را فیلتر می‌کند و فعالیت در توییتر را بی‌فایده می‌خواند ولی به چند زبان در آن حساب کاربری دارد. او توییتر را با دست پس می‌زند ولی با پا پیش می‌کشد. چنانکه وقتی در فروردین ۹۹ برای مدتی کوتاه تمام حساب‌های رسمی خامنه‌ای در توییتر مسدود شده بودند، وبسایت خامنه‌ای به سرعت واکنش نشان داد و توییتر را به «کارشکنی» متهم کرد و در همان‌جا از یوتیوب و فیس‌بوک و اینستاگرام نیز انتقاد کرد که «به دفعات» حساب‌های کاربری خامنه‌ای را در این شبکه‌ها مسدود کرده‌اند.