رایا خرمشهر چیست؟

در نیمه خرداد ۱۳۹۹ بود که یکی از اعضای شورای عالی فضای مجازی با انتقادی سخت از فضای مجازی فارسی زبان، فضای حاکم بر آن را با اشغال کشور توسط «نیروهای بیگانه و عمدتا آمریکایی» مقایسه کرد و خواستار آزادسازی فضای مجازی کشور از دست «نیروهای بیگانه» شد؛ همان‌طور که خرمشهر از دست نیروهای عراقی آزاد شده بود!

«رسول جلیلی» که از طرف خامنه‌ای به عنوان یکی از اعضای حقیقی شورای عالی فضای مجازی منصوب شده است در یادداشتی در توضیح این مقایسه گفت: «شهر که نه، کشور مجازی ما در اشغال است و ما از رایا-خرمشهر ایران به رایا-خونین‌شهر گراییده‌ایم، باید بیت‌المقدسی تدارک دیده شود، سوم خردادی تکرار شود، جهان‌آراهایی راست‌قامتانه کمر همت ببندند تا رایا-خونین‌شهر فضای مجازی کشور به رایا-خرمشهر جمهوری اسلامی ایران تبدیل شود و شاهد تعبیر امام خامنه‌ای مان باشیم که "خدا فضای مجازی جمهوری اسلامی را آزاد کرد".»

این استاد دانشگاه صنعتی شریف که دوره کارشناسی ارشد را در استرالیا طی کرده است و افتخارش این است که در شهر سیدنی تظاهرات «روز قدس» برپا کرده بود، در عین‌ حال خواستار این شد که «همه مسئولین» قبول کنند که فضای مجازی کشور اشغال شده است و باید برای آزادی‌اش «جهاد» کرد! رسول جلیلی که خود را مبدع عبارت «ایرانت» به جای اینترنت می‌داند مصادیقی برای «اشغال فضای مجازی کشور» برمی‌شمارد که می‌توان از برخی از آن‌ها یاد کرد.

یکی از دلایلی که جلیلی به عنوان یکی از مصادیق اشغال فضای مجازی برمی‌شمارد برنامه «ویز» است. او برنامه «ویز» را اسراییلی می‌داند و بر این باور است که نتانیاهو - نخست‌وزیر اسراییل - به حضور این برنامه در ایران می‌بالد. یکی دیگر از دلایل او «حضور برخی مدیران سطح بالا و عمده مدیران میانی و پایینی کشور و بدتر از آن سازمان‌های دولتی و عمومی متبوعشان، به شکل رسمی در شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌های خارجی» است.

تصویری از سخنرانی رسول جلیلی نزد خامنه ای
تصویری از سخنرانی رسول جلیلی نزد خامنه‌ای

برگزاری برنامه‌های مذهبی در اینستاگرام یکی دیگر از دلایل جلیلی برای اشغال‌شدن فضای مجازی کشور است. او در توضیح این دلیل خود، اینستاگرام را «صدای آمریکا» می‌داند و می‌گوید: «حضور هیئت‌های مذهبی، سخنرانان و مداحان شاخص کشور در رسانه‌های خارجی فضای مجازی چه تفاوتی با استفاده ایشان از شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای معاند دارد. پدیده تناقض‌دار "احیا و اینستاگرام" را چگونه هضم کنیم؟ این هم اشغال است و هم توجیه دینی و دین انقلابی بر یک ناهنجاری! مگر آقایان توجیه دارند که بر فرض مخاطب‌داربودن فلان شبکه معاند تلویزیونی، مراسم احیا و شب قدر را در آن‌جا برگزار کنند؟ اینستاگرام و "صدای آمریکا" هر دو صدای آمریکا هستند. مگر نیستند؟»

این عضو شورای عالی فضای مجازی حتی استفاده از نرم‌افزارهای ارتباطی مدرن همانند زوم و اسکایپ را نیز برنمی‌تابد و از اینکه حسن روحانی از این نرم‌افزارها در روزهای کرونایی برای پیشبرد جلسات خود استفاده می‌کرد انتقاد کرد و گفت: «استفاده عالی‌ترین مقام اجرایی کشور در برخی جلسات ویدئوکنفرانسی از فلان نرم‌افزار آمریکایی، مصداق آشکار قبول ناتوانی و عجز است».

او در نهایت راه‌حل‌هایی برای «آزادسازی فضای مجازی» برمی‌شمارد که شاه‌بیت این راه‌حل‌های او، استفاده از ظرفیت‌های امنیتی جمهوری اسلامی برای تنگ‌تر کردن فضا، و تسریع در اجرایی‌کردن همه مصوبات شورای عالی فضای مجازی است که این دومی خود نشان می‌دهد بین اعضای شورای مجازی بر سر اجرایی‌کردن مصوبات شورا اختلاف‌نظر وجود دارد، اگرچه از جزییات این اختلاف‌نظرات خبری نداریم.

ولی یکی دو پرسش از رسول جلیلی بر اساس نظرات او در بالا مطرح می‌شود که می‌توان پرسید؛ اگر او اینستاگرام را صدای آمریکا می‌نامد و حضور در اینستاگرام را برای «مدیران سطح‌بالای کشور» نامجاز می‌داند، با حضور رسمی خامنه‌ای در اینستاگرام و توییتر چه می‌کند؟! او که از خامنه‌ای به عنوان «امام خامنه‌ای» یاد می‌کند و نظراتش در وبسایت خامنه‌ای منتشر می‌شود آیا در این زمینه این انتقاد را به «امام» خود نیز وارد می‌داند؟ پرسش دیگر نیز این است که جلیلی چه جایگزینی برای اینستاگرام و توییتر معرفی می‌کند تا از جمله خود خامنه‌ای به آنجا نقل مکان کند؟!

نوع پاسخ رسول جلیلی به این پرسش‌ها می‌تواند میزانی باشد برای سنجش توانایی‌ جمهوری اسلامی در زمینه مبارزه با شبکه‌های قدرتمند اجتماعی همچون اینستاگرام؛ اگر این عضو شورای عالی فضای مجازی بر آن است که این یادداشت او به مثابه مبارزه دن‌کیشوت‌وار با آسیاب‌های بادی جلوه نکند!