شیده دشتی؛ نخستین زن ایرانی برنده معتبرترین جایزه مهندسی عمران آمریکا

2021-06-26

برای نخستین بار در تاریخ جایزه پژوهشی والتر هوبر، نام زنی ایرانی به چشم می‌خورد؛ شیده دشتی، دانشیار مکانیک خاک و مهندسی ژئوتکنیک دانشگاه کلرادو بولدر. او  یکی از پنج برنده سال ۲۰۲۱ این چایزه است که معتبرترین جایزه مهندسی عمران در آمریکا به حساب می‌آید و همه ساله از سوی انجمن مهندسان عمران ایالات متحده آمریکا به پژوهشگران جوانی تعلق می‌گیرد که پژوهش‌های ارزنده و موثری در این رشته انجام داده‌اند.

شیده دشتی متولد ۲۲ شهریور ۱۳۶۲ (September 13 1982) در تهران است. او در سال ۱۹۹۹ به آمریکا رفت و در سال ۲۰۰۴ در رشته مهندسی عمران در پایه کارشناسی از دانشگاه کرنل فارغ‌التحصیل شد. همچنین در سال ۲۰۰۵ مدرک کارشناسی‌ارشد را در رشته مهندسی خاک گرفت و در سال ۲۰۰۹ نیز موفق به دریافت مدرک دکترا از دانشگاه یوسی برکلی شد.

شیده دشتی
سال ۲۰۰۹ موفق به دریافت مدرک دکترا از دانشگاه یوسی برکلی شد

شیده پس از تکمیل دوره کارشناسی و کارشناسی‌ارشد به مدت کوتاهی در شرکت‌ مهندسی ARUP در نیویورک و گروه مهندسی ژئوتکنیک Bechtel در سانفرانسیسکو مشغول به کار شد. او در طول مدت کار در این دو شرکت، در پروژه‌های مهندسی بسیاری در زمینه طراحی سیستم‌های سازه و پی، سازه‌های زیرزمینی و تونل‌ها در آمریکا و سایر نقاط دنیامشارکت داشت و کار کرد.

این پژوهشگر جوان در ژانویه سال ۲۰۱۱ برای تدریس وارد دانشگاه کلرادو بولدر شده و با دانشجویان محقق فوق‌دکترا و دکترا و همین‌طور دانشجویان پایه‌های کارشناسی‌ارشد و کارشناسی مشغول انجام پروژه‌های پژوهشی گوناگون است.

شیده دشتی
با تیمی از محققان روی موضوع ترمیم سازه‌های بناشده روی خاک روانگرا تحقیق می‌کند

شیده دشتی در این سال‌ها به همراه تیمی از محققان و دانشجویان در زمینه زلزله، تخمین نشست و ترمیم سازه‌هایی که روی جنس خاک به‌خصوصی به نام «خاک روانگرا» ساخته شده‌اند، پژوهش و تحقیق می‌کرد خاکی که هنگام زلزله رفتاری شبیه به آب دارد. آن‌ها در تحقیقات پیشین خود نیز نشان داده بودند که رو‌ش‌ها و متدهای موجود برای تخمین نشست سازه‌ در موقع زلزله می‌تواند اشتباه و خطرناک باشد.

او توضیح می‌دهد که در زمان وقوع زلزله به دلیل نشست زمین، ساختمان‌هایی که روی خاک‌ روانگرا ساخته شده‌اند، کج شده و به پیِ سازه و سیستم لوله‌کشی و سایر خدمات زیرساختی ساختمان آسیب فراوانی وارد می‌شود. برا‌ی‌ همین تخمین درست نشست نقش مهمی در امنیت سازه و پی دارد و نیز می‌توان بهتر سازه‌ها و پی آن‌ها را ترمیم کرد.

شیده دشتی معتقد است دلیل این‌که او و تیم همراهش توانستند جایزه والتر هوبر سال ۲۰۲۱ را از آن خود کنند، مقاله‌ها و راهکارهایی بود که برای تخمین دقیق‌تر نشست سازه‌ها ارائه کرده بودند و متدی که طی این تحقیقات از آن استفاده شده است. او به شیوه‌هایی نیز اشاره می‌کند که آن‌ها در تحقیقاتشان به آن رسیده‌اند. به این ترتیب که این شیوه‌ها می‌تواند از سوی مهندسان عمران در تمام کشورهای زلزله‌خیزی که خاک روانگرا دارند، از جمله در شهرهای بسیاری در ایران، استفاده شود. شیده دشتی اهمیت به‌کارگیری دستاوردهای این پژوهش در ایران را از آن جهت می‌داند که این کشور روی گسل‌های فعال بسیاری قرار گرفته و زلزله‌های بسیاری در آن اتفاق می‌افتد و از آن‌جا که در ایران ساختمان‌های بسیاری به شیوه‌های نادرست و روی خاک سست ساخته شده‌اند، با احتمال بالای فروریزی کامل به هنگام وقوع زلزله روبه‌رو هستند.

شیده دشتی
سال ۲۰۱۹ به عنوان استاد مهمان به دانشگاه زوریخ در سوئیس رفت

شیده در سال ۲۰۱۹ به مدت ۷ ماه به عنوان استاد مهمان و برای یک فرصت مطالعاتی به دانشگاه زوریخ در سوئیس رفت. این پژوهش‌گر ایرانی-آمریکایی، طی آن چند ماه با مهندسان عمران اروپایی و ایرانی بسیاری ملاقات کرد و نیز سفری به ایران داشت. به گفته خودش این تجربه دیدارها و سفرها او را بیش‌تر با پیچیدگی کار مهندسان جهان و ایران آشنا کرد. به همین‌ دلیل پس از بازگشت به دانشگاه کلرادو، اقدام به راه‌اندازی مرکزی پژوهشی کرد که به نظر او سه امر اساسی در مهندسی عمران را به هم پیوند می‌دهد: پژوهش درباره طراحی و مراقبت از زیرساخت‌های شهری و جاده‌ای، مقاوم‌سازی و تقویت آن‌ها به شکلی که بهتر از قبل شوند و توجه به موضوع عدالت اجتماعی و بالابردن پایداری و ماندگاری زیرساخت‌ها و سازه‌های شهری.

این مرکز با عنوان RISE: Resilient Infrastructure with Sustainability and Equity در دانشکده مهندسی و علوم کاربردی دانشگاه کلرادو بولدر تاسیس شده و در عرصه‌های آموزشی و پژوهش در زمینه‌های «تقویت تاب‌آوری در برابر بلایای طبیعی»، «طراحی پایدار» و نیز «بالابردن توجه به عدالت اجتماعی» در تمام رشته‌های مهندسی، دانشجو تربیت می‌کند.

شیده دشتی
از سال ۲۰۱۹ مدیر برنامه مهندسی عمران دانشگاه کلرادو بلدر است

شیده دشتی از سال ۲۰۱۹ به عنوان مدیر برنامه مهندسی عمران دانشکده مهندسی عمران، محیط‌ زیست و معماری دانشگاه کلرادو بولدر مشغول به کار است و نیز گروه تحقیقاتی RISE را مدیریت می‌کند.

او می‌گوید یکی از اهداف مهم‌اش این ‌است‌ که مهندسانی تربیت شوند که هم در عرصه کار و هم پژوهش، رویکرد جهان‌نگرانه بیش‌تری داشته باشند و نیل به این مقصود را از راه مشارکت‌دادن آن‌ها در پروژه‌های بین‌المللی و همکاری با کارشناسان کشورهای دیگر دنبال می‌کند. شیده همچنین در تلاش است که با استفاده از ابزارهای نوین انتشار دانش و فن‌آوری اطلاعات، رویکردهای بین‌رشته‌ای و جهان‌محور را در عرصه مهندسی بسط دهد‌.

تلگرام