حمید شهریاری؛ آخوند مطلوب خامنه‌ای برای اسلامی‌سازی اینترنت

«فضای تبادل اطلاعات کشور نیازمند رسیدگی حاکمیتی است.» این یکی از صریح‌‌ترین و آشکارترین اظهارنظراتی است که درباره ضرورت دخالت نظام سیاسی حاکم بر کشور در فضای مجازی شنیده و خوانده می‌شود؛ آن هم از زبان کسی که از روحانیون جوان مورد علاقه خامنه‌ای است و از سوی او به عنوان عضو حقیقی به عضویت شورای عالی فضای مجازی منصوب شده است؛ «حمید شهریاری».

حمید شهریاری متولد ۱۳۴۲ و تحصیلکرده حوزه علمیه است که دوره‌های یک‌ساله تحصیلی‌ای را نیز در نیوزلند و انگلستان گذرانده است. او مناصب و پست‌های فراوانی را علی‌رغم سن نه چندان زیاد خود داشته است و دارد. سوابق حوزوی اجرایی او را به طور ریز و دقیق می‌توانید در این‌جا بخوانید. 

او از دهه ۷۰ شمسی و در دهه سوم زندگی‌اش در پست‌های مدیریتی حضور داشته است: «ریاست مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور، معاون فناوری قوه قضاییه و رئيس مركز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائيه؛ عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی؛ مشاور مدیر حوزه‌های علمیه در امور فناوری اطلاعات و فضای مجازی؛ دبیر شورای عالی اطلاع‌رسانی و دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی»، از جمله پست‌های اوست. شاید هم‌اکنون مهم‌ترین پست او را بتوان دبیرکلی «مجمع تقریب مذاهب اسلامی» دانست که در آذر ۹۸ از سوی خامنه‌ای به این سمت منصوب شد.  

ولی در این‌جا بر نگاه او به فضای مجازی دقیق می‌شویم. همان‌طور که در جمله اول آغازین خواندیم، نگاه حمید شهریاری به شورای عالی فضای مجازی یک دید مهند‌سی است؛ یعنی وقتی در تعریف و توصیف او از شورای عالی فضای مجازی دقیق شویم متوجه می‌شویم که او به صراحت کلام خود در نظر دارد «متناسب با هویت ایرانی-اسلامی» از شورا یک برنامه‌ریزی کلان برای فضای مجازی کشور پدید بیاورد.

از این روست که وقتی حمید شهریاری تاکید می‌کند «حوزه فضای مجازی» به اندازه انقلاب اسلامی اهمیت دارد، سخن او را سرسری نباید گرفت. این سخنان اوست که در گفتگو با وبسایت خامنه‌ای بیان شده است و در پایگاه رسمی خامنه‌ای منعکس شده است«این شورا سیاست‌گذار اصلی و محوری فضای مجازی کشور‌ خواهد بود. برنامه‌ریزی کلان، نظام‌سازی، تعریف و تعیین قلمرو پروژه‌های ملی و نظارت بر آن‌ها، تقسیم کار ملی بین دستگاه‌های اجرایی فعال و ایجاد هماهنگی بین آن‌ها در این حوزه در کنار پایش مستمر فرصت‌ها و تهدیدهای این حوزه و نیز ایجاد بسترهای لازم برای تولید محتوای بومی متناسب با هویت ایرانی-اسلامی از مسئولیت‌های اصلی این شورا به حساب می‌آید. نکته بسیار جالب در کلمات رهبر معظم انقلاب برای بنده این بود که حوزه فضای مجازی به اندازه انقلاب اسلامی اهمیت دارد.»

حمید شهریاری در کنار صادق لاریجانی در سال ۱۳۸۲
حمید شهریاری در کنار صادق لاریجانی در سال ۱۳۸۲

البته وقتی در مواضع سیاسی حمید شهریاری دقیق شویم می‌توانیم دریابیم او چرا این اندازه محبوب خامنه‌ای است و چرا از سال‌های جوانی در بالاترین پست‌ها حضور داشته است و حتی زمانی معاون قوه قضاییه نیز بوده است. به عنوان نمونه او در سال ۱۳۹۹ کشور اسراییل را شبیه ویروس کرونا دانسته بود که در پی «نابودی جهان» است و در توضیح بیش‌تر گفته بود«رژیم صهیونیستی ساختار اصلی و متداول دموکراسی را زیر پا گذاشته است و به هیچ ‌یک از معاهدات و قوانین بین‌المللی پایبند نیست.» یا در بهمن ۱۳۹۸ درباره عربستان سعودی گفته بود: «نباید به خاطر مال دنیا و ارتباطات دنیایی به آمریکایی‌ها، سعودی‌ها و استکبار اطمینان کنیم، چراکه آن‌ها ظالم هستند و تکیه‌کردن به آن‌ها خلاف نص قرآن است.»

شهریاری در سال ۱۳۹۷ و در زمانی که معاون فناوری اطلاعات قوه قضاییه بود نیز صراحتا از «نگاه سلبی» در حوزه فضای مجازی دفاع می‌کرد و می‌گفت: «اگر نگاه سلبی نداشته باشیم مشکلاتی از قبیل بروز فحشا یا جرائم دیگر رخ می‌دهد.» او در همان زمان از این‌که فیلترشکن‌ها به راحتی در دسترس افراد قرار دارند نیز انتقاد می‌کرد و ضمن تایید فیلترینگ تاکید می‌کرد که با فیلترشکن‌ها نیز باید برخورد شود: «در شرایطی که  فیلترشکن‌ها وجود دارد و همه به راحتی به فضای مجازی دسترسی دارند نمی‌توانیم ادعا کنیم که شبکه‌ها فیلتر هستند. اگرچه در حوزه فیلترینگ خوب عمل کرده‌ایم اما باید با فیلترشکن‌ها هم برخورد کنیم، سیاست نظام با فیلترینگ همخوانی دارد.»

حمید شهریاری که در پروژه «نورالانوار» و تولید نرم‌افزارهای دینی نیز دخیل بوده است، از جمله روحانیونی‌ست که به تعبیری، اینترنت را آخوندی می‌خواهد و از طلاب جوان دعوت می‌کند که در فضای مجازی حضور فعالی داشته باشند: «با حضور روحانیون در این فضا مبلغین می‌توانند دور هم جمع باشند و نشر توحید، اخلاق اسلامی و تبلیغ در این زمینه داشته باشند. باید طلاب با جریان‌ها و تکنولوژی امروز آشنا باشند.»