از خاصیت زعفرانی فضای مجازی تا لزوم ارتش سایبری حوزه!

محمود مرتضوی هشترودی از روحانیونی است که در بحث فضای مجازی و سیاست‌گذاری‌های مربوط به آن در ایران هم چهره‌ای فعال است و هم در عین‌ حال تقریبا ناشناخته برای افکار عمومی. او از جمله روحانیون بسیار فعالی است که در کنفرانس‌های فراوانی در داخل کشور مسئولیت داشته است و در «دوره‌های تخصصی» که پلیس فتا، دانشگاه صداوسیما، سازمان فضای مجازی سراج و مرکز نشر آثار خمینی برگزار کرده‌اند حضور فعال داشته و مقاله نیز ارائه کرده است. عنوان پایان‌نامه او نیز «مولفه‌های قدرت نرم ج.ا.ا از منظر مقام معظم رهبری» بوده است که به خوبی می‌تواند جهت‌گیری نگاه او را نشان دهد. 

مرتضوی هشترودی، که اکنون دبیر انجمن علمی ارتباطات و تبلیغ در حوزه علمیه قم است، از ضرورت «فقه فضای مجازی» می‌گوید. او در تیر ۱۳۹۶، «فقه رسانه، فقه ارتباطات و فقه فضای مجازی» را «دغدغه رهبری و مراجع مطرح» دانست.

این روحانی با تاکید بر اینکه فضای مجازی صرفا مجازی نیست، آن را فضایی برمی‌شمارد که اتفاقات واقعی در آن رخ می‌دهد و بر این اساس آن را فضایی واقعی می‌داند. بر اساس چنین پیش‌فرضی او تاکید می‌کند همان‌طور که فقه در فضای حقیقی یعنی راه و روش زندگی‌کردن از قبل تولد تا بعد از مرگ، پس فقه فضای مجازی نیز دقیقا باید چنین کارکردی برای فضای مجازی ایفا کند.

محمود مرتضوی هشترودی در توضیح بیش‌تر و تفصیلی‌تر پیرامون این سخن خود می‌گوید: «هرگز چنین نیست که هیچ حُکم فقهی در مورد فضای مجازی وجود نداشته باشد.» بر این اساس او به صراحت از فقها می‌خواهد که در فضای مجازی مسئله‌شناسی کنند و احکام لازم را از کتاب و سنت استخراج کنند.

دیدار مرتضوی هشترودی با حسن خمینی؛ هشترودی در سمت راست حسن خمینی ایستاده است
مرتضوی هشترودی با حسن خمینی؛ او در سمت راست ایستاده است

او در این سخنان که در آذر ۱۳۹۷ بیان ‌کرد، تهدیدآمیز سخن می‌گوید و تاکید می‌کند که حتی می‌توان تا جایی پیش رفت که استفاده از اینترنت را «حرام» اعلام کرد: «اگر در فضای مجازی مسائل اعتقادی مردم را زیر سوال ببریم یا مسائل اخلاقی یا ضداخلاقی را مطرح کنیم، فقه وارد عمل می‌شود و می‌گوید استفاده از اینترنت در این مسیر حرام است!»

هشترودی که مدیر مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی سروش حکمت رضوی نیز بوده است یک بار در مهر ۱۳۹۵، فضای مجازی را به «زعفران» تشبیه کرد و گفت: «فضای مجازی همانند زعفران است زیرا همانگونه که استفاده مناسب از زعفران دارای خاصیت فراوانی است اما استفاده بیش از حد آن، نارسایی قلبی ایجاد می‌کند.»

حال از نظر او استفاده مناسب از فضای مجازی زمانی رخ می‌دهد که «موضوعات مطرح‌شده در فضای مجازی» توسط طلاب مدیریت شود و در این راه «افزایش سواد رسانه‌ای و سطح علمی طلاب» را توصیه می‌کند. به گفته او از این طریق می‌توان از «فضای مجازی» برای «تبلیغ دین» استفاده کرد. او که به عنوان «استاد عالی حوزه علمیه» معرفی می‌شود حضور فعال در فضای مجازی را «وظیفه حوزه علمیه» می‌داند و می‌گوید: «حوزه علمیه وظیفه دارد نیازهای علمی فضای مجازی را برطرف سازد و تبلیغ را منحصر در مساجد و مدارس نکند.»

دقیقا منطبق بر نگاه جنگی خامنه‌ای به فضای مجازی، مرتضوی هشترودی صراحتا از ضرورت «لشکر سایبری» سخن می‌گوید: «ایجاد لشکر سایبری از سوی حوزه علمیه یک ضرورت است. البته یک طلبه در صورتی در فضای مجازی موفق است که پیش از هر چیزی آشنایی کامل نسبت به دین پیدا کند؛ زیرا در غیر این صورت فضای مجازی بر روی آن‌ها تأثیر خواهد گذاشت.»