ساسی‌مانکن، الکسیس تگزاس و کُپ‌کردن «ارزشی»‌ها

پس از آنکه ساسی‌مانکن بخشی کوتاه از ویدئو کلیپ «تهران - توکیو» را در اینستاگرام خود منتشر کرد، آتش به خرمن فضای مجازی فارسی‌زبان افتاد. توییتر فارسی و اینستاگرام فارسی محل گفتگوی فراوان پیرامون این کلیپ جدید شد. البته ساسی‌مانکن خواننده‌ای جنجالی است ولی این بار آنچه به جنجال‌های پیرامونی او سطح متفاوتی بخشید، حضور یک پورن‌استار بسیار مشهور در کلیپ او بود؛ الکسیس تگزاس.

الکسیس تگزاس، یک پورن‌استار مشهور آمریکایی است که برای ایرانی‌ها نیز شناخته‌شده است و به شهادت کامنت‌های فراوان فارسی که در اینستاگرام او دیده می‌شوند، می‌توان گفت ایرانیان بسیاری نیز او را در فضای مجازی دنبال می‌کنند.

همان‌طور که انتظار می‌رفت در این میان مخالفان بیش‌ترین حمله را به اینترنت و آزادی شبکه‌های اجتماعی کردند. بیش‌ترین واکنش‌ها از سوی جریان وابسته به جمهوری اسلامی بود. آنان از این‌که یک پورن‌استار در ویدئو کلیپ ساسی‌مانکن رقصیده بود بسیار خشمگین بودند و آن را مصداق «ترویج هرزه‌نگاری» می‌دانستند. در زیر تلاش می‌شود به موضع سه نمونه از چهره‌های نسبتا مشهور رسانه‌ای جمهوری اسلامی پرداخته شود. 

«وحید یامین‌پور» که از جمله چهره‌های نسبتا جوان جمهوری اسلامی است و مدتی نیز در صداوسیمای جمهوری اسلامی، مجری و گرداننده برنامه‌هایی چون «جهان‌آرا» بود، در توییتر خود خواستار آن شد که جمهوری اسلامی برای شرکت‌های خارجی «جریمه» وضع کند! 

یامین‌پور احتمالا به شرکت اینستاگرام که کلیپ ساسی‌مانکن در آن‌جا [پس از سه روز از انتشار و تا زمان نگارش این گزارش] بیش از ۱۴ میلیون بار دیده شده اشاره دارد و خواستار وضع جریمه از طرف جمهوری اسلامی برای اینستاگرام است: «...در این موضوع ما بیشتر نیاز به سیاستگذاری ناظر به کنترل و اعمال حاکمیت در فضای مجازی داریم. مثل کشورهایی که برای شرکتهای خارجی شروط و محدودیت و جریمه‌هایی وضع می‌کنند.»

موضع وحید یامین‌پور از این‌رو عجیب است که احتمالا نمی‌داند اینستاگرام اساسا یک شرکت خارجی است و جمهوری اسلامی اساسا در قامت اعمال تصمیمات قضایی و حقوقی بر اینستاگرام نیست. ضمن این‌که اینستاگرام اگرچه یک پلتفرم و شبکه اجتماعی است ولی خود تولید محتوا نمی‌کند بلکه شبکه‌ای برای انتشار محتوای تولیدی مخاطبان است. نکته دیگر این‌که اگرچه در اینستاگرام قابلیت گزارش (ریپورت) درباره مسائلی چون تصاویر تروریست‌ها (همچون قاسم سلیمانی) یا آزار جنسی وجود دارد، ویدئوکلیپ ساسی‌مانکن نه تروریستی است نه مصداق آزار جنسی.

«محمد سرشار» - مدیر شبکه کودک و نوجوان جمهوری اسلامی - که در «دانشگاه امام صادق» مدرک گرفته است، از جمله کسانی بود که در واکنش به کلیپ انتشاریافته در صفحه ساسی‌مانکن، یک رشته توییت بلند نوشت و خواستار ورود پلیس فتا و «دادستانی» و وزارت ارتباطات به ماجرا شد تا با ساسی‌مانکن برخورد «قضایی» صورت بگیرد!

تصویری از صفحه نخست «جام‌جم» - روزنامه صداوسیما- در واکنش به کلیپ ساسی‌مانکن
تصویری از صفحه نخست «جام‌جم» - روزنامه صداوسیما - در واکنش به کلیپ ساسی‌مانکن

این در ‌حالی ا‌ست که ساسی‌مانکن در خارج از ایران و حوزه نفوذ جمهوری اسلامی زندگی می‌کند. محمد سرشار که پیش از این از فتوای خامنه‌ای مبنی بر لزوم حجاب برای شخصیت‌های کارتونی نیز دفاع کرده بود در این رشته توییت خود کلیپ ساسی‌مانکن و الکسیس تگزاس را مصداق پورنوگرافی و «آزار جنسی کودکان» دانست و مدعی شد در همه جای دنیا چنین چیزی ممنوع است. 

پیدا نیست تعریف آزار جنسی کودک در ذهنیت مدیر برنامه کودک در صداوسیمای جمهوری اسلامی چگونه است ولی اگرچه الکسیس تگزاس یک پورن‌استار است، این کلیپ خاص، یک ویدئوی پورن نیست و بر این اساس این‌که چگونه می‌توان این ویدئو را مصداق «آزار جنسی کودکان» دانست محل بحث بسیار است. 

«محسن مهدیان» از دیگر فعالان رسانه‌ای حزب‌اللهی است که مواضع و نوشته‌جات او به طور وسیع و گسترده از سوی رسانه‌های مرتبط با جمهوری اسلامی نشر داده می‌شود. او در یادداشتی که در سایت «مشرق نیوز» منتشر شد، کلیپ موزیک ساسی‌مانکن را «کلیپ شرم» نامید و نوشت: «این روزها مقابل "کلیپ شرم" انگشت حیرت به دهان و "کاسه چه کنم" به کف گرفتیم. گیجیم و حتی نمی‌دانیم بر سر چه کس و کجا فریاد بکشیم. از هشتگ‌های سرگشته ای که نقش بادبزن جگر دارند، پیدا است که کپ کرده‌ایم.»

ولی نکته جالب‌توجه در نوشته مهدیان آن است که حتی وقتی در مقام ارائه راه‌حل بر می‌آید نکاتی را توصیه می‌کند که بارها در جمهوری اسلامی توصیه شده‌اند: «امروز وحشت‌زده از سرچ گوگل پشت درهای بسته‌ایم، اما سال‌هاست شبکه ملی اطلاعات را املی و توسعه شبکه‌های بومی را غربتی‌بازی دانستیم.»

اینترنت ملی و شبکه ملی و پیام‌رسان بومی و ایمیل ملی از جمله نسخه‌هایی‌ست که بارها در جمهوری اسلامی پیچیده شده است ولی بارها شکست خورده است. سرنوشت پیام‌رسان سروش و اپلیکیشن بیسفون و از این دست پلتفرم‌های به اصطلاح بومی که از حمایت سنگین داخلی برخوردار بودند خود نشانگر ناتوانی جمهوری اسلامی برای ارائه آلترناتیوهای مجازی است. ناتوانی‌ای که امروز آنان را مقابل یک کلیپ یک دقیقه‌ای در اینستاگرام به استیصال کشانده است.

یکی از کاربران توییتر فارسی خطاب به محمد سرشار - مدیر شبکه کودک و نوجوان سیمای جمهوری اسلامی - نوشته است: «قبل از انقلاب خمینی میگفت دوساعت رادیو رو در اختیار ما بگذارید چنان اسلام رو به دنیا معرفی میکنیم که چنین و چنان ...! چهل و سه سال همه پول و رسانه و آموزش کشور دستتان بوده آنوقت از یک موزیک ویدیوی سه دقیقه ای با شرکت یه پورن استار کل نظامتان به رعشه افتاده!»