با انتشار نسخه‌ جدید Orbot برای اندروید، این ابزار متن‌باز که به‌ عنوان درگاه اتصال کاربران به شبکه Tor شناخته می‌شود، مجموعه‌ای از قابلیت‌های امنیتی و حریم خصوصی پیشرفته را معرفی کرده است. این تغییرات نشان می‌دهد که اوربات دیگر صرفا یک ابزار عبور ترافیک از Tor نیست، بلکه به یک راهکار جامع برای امنیت عملیاتی (Operational Security – OPSEC) در محیط‌های پرریسک تبدیل شده است. در این مقاله به بررسی این قابلیت‌ها می‌پردازیم. 

۱- تغییر آیکن و نام اپلیکیشن

در نسخه‌های جدید Orbot، امکان انتخاب آیکن‌های جایگزین و تغییرات ظاهری و در برخی موارد نام اپلیکیشن، اضافه شده است. این تغییرات در بخش Alternative App Icons در مخزن طراحی Orbot قابل مشاهده و بررسی است:

• کاهش شناسایی بصری روی دستگاه:
  در محیط‌هایی با نظارت بالا، شناسایی یک اپلیکیشن مرتبط با Tor می‌تواند حساسیت‌برانگیز باشد. بنابراین  تغییر آیکن و نام برنامه باعث می‌شود Orbot کمتر جلب توجه کند.
• پنهان‌سازی کاربرد واقعی برنامه:
  کاربران عادی یا حتی بررسی‌های سطحی ممکن است متوجه ارتباط برنامه با Tor نشوند.
• هماهنگی با تم‌ها و لانچرها:
  این قابلیت امکان تطبیق ظاهر Orbot با تم‌های سیستمی یا لانچرهای سفارشی را فراهم می‌کند.

این ویژگی ساده، نقش مهمی در حریم خصوصی دیداری کاربران ایفا می‌کند.

۲- فعال‌سازی Passcode و احراز هویت بیومتریک

Orbot اکنون امکان قفل‌گذاری داخلی با رمز عبور (Passcode) یا احراز هویت بیومتریک – که همان اثر انگشت یا تشخیص چهره است- را فراهم کرده است. در قسمت جنرال اپ می‌توانید گزینه Orbot Authentication را فعال کنید.

• افزایش لایه‌های امنیتی:
  حتی در صورت دسترسی فیزیکی به گوشی، ورود به Orbot بدون احراز هویت ممکن نیست.
• محافظت از تنظیمات حساس:
  تنظیماتی مانند Bridgeها، انتخاب اپلیکیشن‌های عبوری از Tor یا پیکربندی‌های امنیتی، بدون اجازه کاربر قابل مشاهده یا تغییر نخواهند بود.
• مقابله با تهدیدات محلی:
  در کشورهایی با نظارت شدید، افشای پیکربندی Tor می‌تواند خطرساز باشد. این قابلیت یک سد مهم در برابر چنین تهدیدهایی ایجاد می‌کند.

۳- جلوگیری از ثبت اسکرین‌شات و ضبط صفحه

یکی از قابلیت‌های امنیتی مهم اضافه‌شده، غیرفعال‌سازی امکان اسکرین‌شات و ضبط صفحه در بخش‌های حساس Orbot است. این ویژگی با استفاده از Secure Flag در اندروید پیاده‌سازی شده است.

• جلوگیری از نشت ناخواسته اطلاعات:
  اطلاعاتی مانند Bridgeها، تنظیمات یا لاگ‌ها به‌طور تصادفی یا عمدی قابل ثبت تصویری نیستند.
• مقابله با بدافزارها:
  حتی برنامه‌های مخرب که تلاش می‌کنند از صفحه عکس بگیرند، قادر به ثبت محتوای Orbot نخواهند بود.
• افزایش امنیت عملیاتی (OPSEC):
  در شرایط پرخطر، نبود اسکرین‌شات‌ها یک لایه حفاظتی بسیار مهم محسوب می‌شود.

۴- بهبودهای امنیتی در لایه شبکه Tor

توسعه‌دهندگان Orbot همچنان تمرکز ویژه‌ای بر امنیت و پایداری شبکه دارند. نسخه‌های جدید شامل موارد زیر هستند:

• رمزگذاری چندلایه ترافیک:

تمام ترافیک عبوری از Orbot به‌صورت لایه‌به‌لایه رمزگذاری و از طریق شبکه Tor منتقل می‌شود؛ به‌گونه‌ای که ارائه‌دهنده اینترنت (ISP) یا نهادهای نظارتی نه به محتوای ترافیک و نه به مقصد نهایی آن دسترسی ندارند.
انتخاب برنامه‌های خاص برای عبور از Tor: کاربران می‌تواند تعیین کند کدام اپلیکیشن‌ها از Tor استفاده کنند و کدام نه؛ قابلیتی که هم کارایی و هم کنترل امنیتی را افزایش می‌دهد.

• پشتیبانی از Bridgeها:

 در شرایطی که اتصال مستقیم به شبکه Tor مسدود باشد، Orbot امکان استفاده از Bridgeها (پل‌های Tor) را فراهم می‌کند تا سانسور دور زده شود.

• به‌روزرسانی‌های منظم امنیتی:

 رفع آسیب‌پذیری‌ها و بهبود مداوم، Orbot را در برابر تهدیدات جدید مقاوم‌تر می‌کند.

اهمیت این قابلیت‌ها در محیط‌های دارای نظارت و فیلترینگ

در کشورهایی با سانسور اینترنت و نظارت حکومتی شدید، امنیت کاربران تنها به رمزگذاری ترافیک محدود نمی‌شود. شناسایی ابزار، دسترسی فیزیکی به دستگاه و افشای تنظیمات نیز تهدیدهای جدی محسوب می‌شوند.

ترکیب قابلیت‌هایی چون تغییر آیکن و نام برنامه، قفل‌گذاری داخلی با Passcode و بیومتریک، جلوگیری از اسکرین‌شات و استفاده از Tor و Bridgeها باعث شده Orbot به ابزاری فراتر از یک VPN یا فیلترشکن ساده تبدیل شود.