اگر فردی با صدای مادر، پدر، فرزند، همسر یا یکی دیگر از نزدیکانتان تماس گرفت و با بیان یک وضعیت اضطراری از شما درخواست پول کرد، فقط به این دلیل که صدایش را می‌شناسید، حرف او را باور نکنید.
کلاهبرداران سایبری با استفاده از هوش مصنوعی و فناوری «جعل عمیق صوتی» یا دیپ‌فیک صوتی(Deepfake) می‌توانند صدای افراد را شبیه‌سازی کنند؛ به شکلی که صدای جعلی بسیار واقعی به نظر برسد و تشخیص آن برای افراد عادی دشوار باشد.
کلاهبردار ممکن است نمونه صدای فرد موردنظر را از ویدئوها، پیام‌های صوتی یا محتوای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی به دست آورده و از آن برای ساخت صدای جعلی استفاده کند.
این کلاهبرداری معمولا با چنین سناریویی انجام می‌شود:
۱- ابتدا با قربانی تماس می‌گیرند.
۲- خود را یکی از اعضای خانواده، نزدیکان یا فردی مرتبط با او معرفی می‌کنند.
۳- از یک موقعیت اضطراری مانند تصادف، بیماری، بستری‌شدن، بازداشت یا گرفتاری ناگهانی خبر می‌دهند.
۴-صدایی شبیه صدای فرد مورد اعتماد قربانی پخش می‌کنند تا داستان باورپذیرتر شود.
۵- سپس درخواست می‌کنند مبلغی فوری به حسابی مشخص واریز شود.
۶- با ایجاد ترس، اضطراب و فشار روانی اجازه نمی‌دهند قربانی درباره ماجرا فکر کند یا با دیگران تماس بگیرد.
در چنین شرایطی، نگرانی برای سلامت یا امنیت یکی از عزیزان ممکن است قدرت تصمیم‌گیری را کاهش دهد. کلاهبرداران نیز از همین اضطراب استفاده می‌کنند تا قربانی پیش از بررسی ماجرا، پول را واریز کند یا اطلاعات حساس خود را در اختیار آن‌ها قرار دهد.
نکته مهم:
در عصر هوش مصنوعی، «شناختن صدا» به‌تنهایی برای تایید هویت افراد کافی نیست. حتی اگر صدای تماس‌گیرنده کاملا واقعی، آشنا و همراه با جزئیات شخصی به نظر می‌رسد، باز هم نباید بدون راستی‌آزمایی به درخواست او اعتماد کرد.
-اگر چنین تماس‌هایی دریافت کردید:
-تحت فشار، ترس یا اضطراب هیچ پولی واریز نکنید.
– شماره کارت، رمز بانکی، رمز پویا، کد تایید یا اطلاعات شخصی خود را در اختیار تماس‌گیرنده قرار ندهید.
-با شماره‌ای که تماس‌گیرنده برای پیگیری ماجرا معرفی می‌کند، تماس نگیرید.
-تماس را قطع کنید و چند دقیقه به خودتان فرصت بدهید.
– با شماره‌ای که از قبل از فرد موردنظر دارید، مستقیم با او تماس بگیرید.
– اگر به فرد دسترسی ندارید، موضوع را از یکی دیگر از اعضای خانواده، دوستان یا نزدیکان او پیگیری کنید.
– جزئیاتی را بپرسید که پاسخ آن فقط برای فرد واقعی یا اعضای خانواده مشخص باشد.
– حتی اگر صدا کاملا واقعی به نظر می‌رسد، درخواست پول را از مسیری جداگانه و مطمئن بررسی کنید.
صدای آشنا می‌تواند جعلی باشد؛ اما عجله، ترس و واریز پول ممکن است زیانی واقعی و جبران‌ناپذیر به همراه داشته باشد.