بنیانگذار یاهو؛ نوآوری که مدیر نبود

در سال ۱۹۹۴زمانی که مشغول تحصیل در دانشگاه استنفورد بود، با همکاری «دیوید فیلو»، سایتی را راه اندازی کرد که از طریق آن می توانستند وب سایت های مورد علاقه شان را لیست کنند. این سایت ابتدا راهنمای جری و دیو برای شبکه جهانی اینترنت (Jerry and Dave ‘s Guide to the World Wide Web) نام داشت و سپس به «یاهو» تغییر نام داد. دامنه یاهو (Yahoo. com) در سال ۱۹۹۵ ساخته شد.

کلمه یاهو، مخفف کلمات «Yet Another Hierarchical Officious Oracle» و به این معنی است: «با این حال یکی دیگر از اوراکل ناخواسته سلسله مراتبی است». اصطلاح «اوراکل» به معنی منبع حقیقت و حکمت است. اصطلاح «ناخواسته» نیز به جای آنکه به معنای عادی کلمه در نظر گرفته شود، در واقع توصیه به کارمندان یاهو است که برای گشت و گذار در وب، از جستجوگر یاهو استفاده کنند.

جری یانگ در سال ۱۹۹۹ در لیست منتشر شده مجله ام آی تی تکنولوژی ریویو ( MIT Technology Review)به عنوان یکی از صد نوآور زیر ۳۵ سال جهان قرار گرفت.

یاهو در سراسر دهه ۱۹۹۰ به سرعت رشد کرد و به محبوب ترین جستجوگر اینترنت تبدیل شد و رشد فوق العاده ای داشت و قیمت سهامش سر به آسمان کشید، به طوری که در ژانویه ۲۰۰۰، قیمت هر سهم یاهو به ۷۵ ۱۱۸٫ دلار رسید. یاهو چندین سال بر ترین جستجوگر وب بود اما با آمدن گوگل به مقام دوم رضایت داد و تلاش هایش از جمله تعیین مدیران جدید برای رقابت با گوگل و پیشی گرفتن از آن جواب نداد و در نهایت ۴ آوریل ۲۰۱۲، اعلام کرد که قطعاً ۲۰۰۰ نفر از کارمندانش را (حدود ۱۴درصد کارمندانش را) اخراج خواهد کرد.

جری یانگ با زنی ژاپنی که در کاستاریکا رشد یافته بود، ازدواج کرد. او در سال ۱۹۹۲ آکیو یامازاکی را در برنامه دانشگاه استنفورد که در ژاپن برگزار می شد، ملاقات کرده بود. یامازاکی فارغ التحصیل رشته مهندسی صنایع از دانشگاه استنفورد است. در سال ۲۰۰۷، جری یانگ و همسرش مبلغ ۷۵ میلیون دلار به دانشگاه استنفورد، محل تحصیل خود کمک کردند. بخش عمده ای از این پول صرف ساخت پروژه «محیط زیست و انرژی جری یانگ و آکیکو یامازاکی» ،پژوهش های میان رشته ای، ساخت آزمایشگاه و غیره شد.

در دوران مدیریت او جنجالی بزرگ برای یاهو اتفاق افتاد. یانگ برای نقش یاهو در افشای آی پی(IP) شی تائو(Shi Tao) روزنامه نگار چینی که توسط پلیس چین دستگیر شد، مورد انتقاد قرار گرفت. شی تائو با استفاده از ایمیل یاهو، پیغامی به یکی از سایت های پشتیبان دموکراسی که به وسیله یک مخالف سیاسی چینی مقیم نیویورک اداره می شد، فرستاد؛ در این ایمیل عنوان شد از بالا دستور داده شده تا رسانه های چین اخبار مربوط به پانزدهمین سالگرد واقعه میدان تیان آن من را پوشش خبری ندهند.

پس از افشای این ایمیل ،تائو به دلیل افشای اسرار دولتی به خارج از کشور به اعدام محکوم شد. بعد از دستگیری شی تائو، یاهو متهم شد که آی پی فرستندگان، دریافت کنندگان و همچنین زمان ارسال ایمیل را در اختیار سرویس های امنیتی چین قرار داده است. یانگ به شدت مورد انتقاد قرار گرفت و گزارشگران بدون مرز به یاهو لقب «جاسوس پلیس چین» را دادند زیرا که اقدامات این شرکت منجر به محکومیت یک روزنامه نگار شد.

اظهار نظر جری یانگ در این مورد نیز بحث برانگیز شد. او گفت: «برای تجارت در چین یا هر جای دیگری در جهان خود را با قوانین محلی آن مناطق، تطابق می دهیم.»

این اظهار نظر جنجالی انتقادات بسیاری را به سوی او روانه کرد، بنابراین او به اقدامات جانبی برای بازسازی آبروی از دست رفته یاهو دست زد. در ۱۴ نوامبر ۲۰۰۷ یاهو پذیرفت که با مخالفان چینی که از این موضوع متأثر شده بودن مصالحه کرده و قرار است مبالغی (که مقدار آن به طور عمومی اعلام نشد) به آنان بپردازد. یانگ اعلام کرد که: «پس از ملاقات با خانواده ها برای من مشخص شد که ما باید چه کاری انجام دهیم تا برای خانواده ها، یاهو و آینده کار درستی باشد. «

جری یانگ نامه ای به کاندولیزا رایس، وزیر امور خارجه نوشت و درخواست کمک خود را برای آزادی مخالفان زندانی اعلام کرد. علاوه بر این، یانگ، صندوق حقوق بشر یاهو، صندوقی برای ارائه کمکهای بشر دوستانه و قانونی به مخالفان آنلاین را تاسیس کرد.

یانگ در حقیقت در حوزه مدیریتی موفق نبود. بسیاری از سرمایه گذاران، یانگ را به عنوان کسی که از ژوئن ۲۰۰۷ تا ژانویه ۲۰۰۹ مدیر عامل یاهو بود، به خاطر مسائلی همچون عدم افزایش بازده و ارزش سهام و استعفاهای متعدد مقامات اجرایی یاهو سرزش کرده اند. سهام یاهو پس از نپذیرفتن پیشنهاد مایکروسافت که به شدت مورد مخالفت یانگ بود، افت شدیدی پیدا کرد. در ماه نوامبر ۲۰۰۸، وال استریت ژورنال گزارش کرد که جری یانگ به محض پیدا شدن جایگزین مناسب از مدیر عاملی استعفا خواهد داد.

در ۱۳ ژانویه ۲۰۰۹ یاهو از کارول بارتز یکی از استخواندارهای دره سیلیکون ، به عنوان مدیر جدید نام برد. یانگ از مدیر عاملی استعفا داد اما همچنان به عنوان عضو هیأت مدیره باقی ماند.

دقیقاً سه سال بعد، یاهو اعلام کرد که یانگ از عضویت هیأت مدیره و تمامی دیگر مسئولیت هایش در این شرکت کنار خواهد رفت. شرکت استعفای او از یاهوی ژاپن و شرکت علی بابا را هم اعلام کرد.

مجله مشهور فوربس (Forbes) در مارس ۲۰۱۳ دارایی وی را یک و نیم میلیارد دلار و جایگاه وی را در لیست ثروتمند ترین امریکایی ها ۳۲۸ اعلام کرد.

یاهو در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۲ ماریسا مایر، کارمند سابق گوگل را به عنوان رئیس هیئت مدیره یاهو انتخاب کرد.

یانگ در حال حاضر عضو هیئت مدیره صندوق آسیا پاسیفیک، سیسکو و عضو هیات امنای دانشگاه استنفورد است.

منابع:

1) «استعفای جری یانگ از سمت مدیر اجرایی یاهو». دنیای اقتصاد، ۲۹ آبان ۱۳۸۷

2) «یاهو». دانشگاه شهید باهنر کرمان

3) Profile of Jerry Yang. Forbes.com

4) Schlender, Brent (2000-03-06). “How A Virtuoso Plays The Web Eclectic, inquisitive, and academic, Yahoo’s Jerry Yang reinvents the role of the entrepreneur.”. Fortune (Cable News Network).

5) Chinese political prisoner sues in U.S. court, New York Times, April 18, 2007

6) Xue Li: Human Rights Lawyer Questions Yahoo!’s Aid to China in Arresting a Journalist, Epoch Times 2005

Obeying Orders, Washington Post, September 18, 2005

7) Yang to Step Down as Yahoo CEO, The Wall Street Journal, November 18, 2008