افشای ۱۱.۵ میلیون سند از یک شرکت حقوقی در پاناما، جهان را با یکی از بزرگترین رسواییهای مالی و سیاسی تاریخ روبرو کرد.
اسناد پاناما نام صدها سیاستمدار، میلیاردر و چهره بانفوذ را در پروندههایی از رشوه، فرار مالیاتی و فساد جهانی فاش کرد.
این پروژه جهانی با همکاری صدها خبرنگار و محقق از دهها کشور شکل گرفت و قدرت روزنامهنگاری تحقیقی را به رخ کشید.
در ادامه، اسناد بهشت هم پرده از شبکههای مالی پنهان در بهشتهای مالیاتی برداشت.
چطور این افشاگریها شکل گرفتند و چه تاثیری در دنیا گذاشتند؟ در این ویدیو ببینید.
این برنامه بخشی از جلسه هفتم دوره آموزشی «استفاده موثر و امن از ابزارهای دیجیتال ویژه وکلا و مدافعان حقوق بشر» برگزارشده در آموزشکده توانا است.
«اسناد پاناما» مجموعهای حاوی بیش از ۱۱.۵ میلیون سند محرمانه شرکتی حقوقی در پاناما بود که توسط فردی ناشناس در اختیار یک روزنامهنگار آلمانی قرار گرفت. ماهها بررسی این اسناد از هزاران شبکه فساد بسیار بزرگ در سراسر جهان پرده برداشت که در آن صدها چهره سرشناس، از جمله ۱۴۰ سیاستمدار از ۵۰ کشور مختلف با کلاهبرداری، رشوه و فرار مالیاتی، میلیاردها دلار سوءاستفاده کرده بودند. لیست این سیاستمداران که حتی تا بالاترین ردههای سیاسی کشورهای مختلف را در بر میگرفت، به استعفا و بعضا محاکمه برخی از این چهرهها انجامید.
اسناد پاناما نمونه بسیار موفقی از همکاری شهروندان ناشناس با روزنامهنگاران، خبرنگاران کاوشگر، وکلا و محققان است. بررسی اسنادی در این حجم طبعا نیازمند حجم بزرگی از همکاری بینالمللی با زبانهای مختلف و با بهرهگیری از اطلاعات حقوقی و همچنین تماس با خبرنگاران محلی برای دنبالکردن رد سوءاستفاده، فساد و قانونشکنی از سوی افراد بانفوذ و صاحبقدرت است.
در نمونهای دیگر موسوم به «اسناد بهشت»، مجموعه بسیار بزرگ دیگری از اسناد مخفی شرکتی دیگر که با عملیات همزمان در چند بهشت مالیاتی به رهبران دنیای کسبوکار بینالمللی و همچنین شرکتها و موسسات مالی صاحب نام برای فرار مالیاتی کمک میکرد، در اختیار روزنامهنگاران قرار گرفت و با شروع تحقیقات گسترده توسط کارشناسان حقوقی و همچنین روزنامهنگاران کاوشگر، پرده از شیوههای بسیار پیچیده انتقال منابع مالی در شبکههایی پنهان از نهادهای نظارتی برداشته شد.