تصور کنید یک روز صبح تلفن همراهتان را برمیدارید و میبینید دیگر به شبکه موبایل وصل نمیشود. نه تماس تلفنی برقرار میشود، نه اینترنت دارید، نه حتی میتوانید کد پیامکی بانک را دریافت کنید. عملا از بسیاری از کارهای روزمره مثل خرید آنلاین، ورود به محل کار یا دانشگاه، یا حتی تماس با اورژانس محروم شدهاید.
در تابستان ۱۴۰۴، گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد سیمکارت برخی از شهروندان، روزنامهنگاران، فعالان سیاسی، اینفلوئنسرها و کاربران فضای مجازی، بدون هیچگونه حکم قضایی یا تشکیل پرونده، بهدلیل فعالیتهایشان در فضای مجازی مسدود شده است.
شهروندانی که سیمکارت آنها به دلیل فعالیت در فضای مجازی مسدود میشود، از طریق پیامرسان داخلی ایتا برای آنها تعهد نامه فرستاده میشود تا امضا کنند و ۲۰ پست در حمایت از نظام جمهوری اسلامی مطلب منتشر کنند!
یکی از وکلای حقوقی در اینباره مینویسد: «ابتدا سیمکارت افراد بدون توضیح یا روند قانونی مسدود میشود و سپس از طریق پیامرسان داخلی «ایتا»، برای آنها تعهدنامهای ارسال میشود که باید امضا شود. در گام بعد، فرد موظف میشود برای رفع مسدودی، ۲۰ پست در حمایت از نظام جمهوری اسلامی در شبکههای اجتماعی منتشر کند.»
این وکیل هشدار میدهد که چنین اقداماتی کاملاً غیرقانونی است و متأسفانه در حال تبدیل شدن به یک «رویه ثابت» و خطرناک است.
یکی از همراهان با ارسال این پیامها و تصاویر از مکالمه در پیامرسان ایتا برای رفع مسدود سازی سیمکارتش نوشته: «مدتیه یکی از خط های موبایلم قطع شده بعد پیگیری ارجاعم دادن پلیس (اسم دقیقشو یادم نیست) اونام گفتند به ایتا پیام به ایتا رو نصب کردم (البته بعد انجام کارم حذف کردم) ایتا ازم مشخصات خواست بعدش این درخواست ها و تهدیدها رو برام فرستاد منم جوابشونو دادم.»
این موضوع نه تنها یک نقض آشکار حریم خصوصی و حقوق شهروندی است، بلکه سوءاستفاده بیشرمانه از قدرت و ابزارهای ارتباطی برای تحقیر شهروندان به سبک قرون وسطایی است.
از طرفی جمهوری اسلامی، با تبدیل یک اپلیکیشن حکومتی مانند «ایتا» به ابزار بازجویی دیجیتال، رسما نشان میدهد که نه قانون برایش اهمیت دارد، نه آزادی بیان، نه کرامت انسانها.
نکته مهم
برای جلوگیری از مشکل در صورت قطع ناگهانی سیمکارت، به جای استفاده از پیامک برای تایید هویت دومرحلهای، از اپلیکیشنهایی مانند Google Authenticator یا Microsoft Authenticator استفاده کنید.
هنگام کار با این اپها، موارد زیر را حتما رعایت کنید:
۱- ذخیره کدهای بازیابی (Recovery Codes): کدهای بازیابی را در اپلیکیشن یا محل امن دیگری نگهداری کنید تا در صورت بروز مشکل، بتوانید حساب خود را بازیابی کنید.
۲- فعالکردن پشتیبانگیری ابری (Cloud Backup): این قابلیت را فعال کنید تا کدهای احراز هویت در حساب Google یا مایکروسافت شما ذخیره شوند و در صورت تغییر یا گمکردن دستگاه، امکان بازیابی آنها وجود داشته باشد.
۳- تنظیم روی دستگاه دوم: اگر امکانش را دارید، اپلیکیشن Authenticator را روی یک دستگاه دیگر هم فعال کنید تا در صورت خرابی یا مفقودی دستگاه اصلی، دسترسیتان حفظ شود.
۴- بهروزرسانی منظم: اپلیکیشنهای Authenticator را همیشه به آخرین نسخه بهروزرسانی کنید تا از بالاترین سطح امنیت و عملکرد بهره ببرید